Thermostaat voor de warmtepomp: vloerkoeling, ventilo-convectoren en zones met één regeling
In de vorige tips zagen we dat een warmtepomp het best rendeert als hij continu draait, op de laagst mogelijke watertemperatuur. Maar de machine is maar een deel van de installatie. Eromheen zitten circulatiepompen, mengkleppen, thermische koppen op de verdelers, thermostaten, ventilo-convectoren en ontvochtigers. Als elk onderdeel zijn eigen gang gaat, werkt zelfs de beste warmtepomp slecht.
01
Hoe de meeste installaties zijn opgebouwd
Meestal heeft elk onderdeel zijn eigen regelaar. De thermostaten openen en sluiten de koppen van de kamers, een aparte regelaar stuurt de mengklep, de circulatiepomp draait op een vaste snelheid, de ontvochtiger heeft zijn eigen hygrostaat. De warmtepomp weet daar niets van: hij maakt water op een ingestelde temperatuur en wacht. Zo verwarmt de machine water dat dichte koppen niet doorlaten, duwt de pomp in een half dichte installatie, en gooit de mengklep de temperatuur weg die de machine met moeite heeft gemaakt. Elk onderdeel doet zijn werk goed, en samen verspillen ze energie.
02
Thermostaat of regeling: het verschil
Een klassieke thermostaat zegt maar twee dingen: de kamer is koud, of hij is warm. Bij een cv-ketel kan dat genoeg zijn. Bij een warmtepomp niet, want de machine rendeert het best als hij lang en rustig draait, op half vermogen, zoals de tip over de inverter en de dimensionering uitlegt. Een aan-uitregeling laat hem steeds starten en stoppen, en elke start kost energie: dat zagen we in de tip een warmtepomp is geen cv-ketel. De machine moet weten hoeveel elke kamer tekortkomt, niet alleen of er iets tekort is.
03
Eén brein voor de hele installatie
HCC, House Climate Control, is de elektronica die wij hebben ontwikkeld om de hele installatie te sturen, niet alleen de machine. Vanaf het K-Touch-scherm stuurt hij elk onderdeel volgens dezelfde regel: elke kamer geven wat hij vraagt, met zo weinig mogelijk energie. Hij beheert tot twaalf ruimten. De installateur geeft elke kamer zijn oppervlakte: hoe groter en hoe verder van de gewenste temperatuur, hoe zwaarder zijn vraag weegt. De som van de vragen bepaalt hoe hard de compressor werkt, in plaats van een vaste watertemperatuur.
Daarboven werkt de energie-optimalisator, die de muren van het huis als warmteopslag gebruikt en het werk van de machine verschuift naar de uren waarin hij het best rendeert.
04
Kamersensoren in plaats van de thermostaat: ROOM en DOME
In elke kamer zit een sensor voor temperatuur en vochtigheid in plaats van de oude thermostaat. De ROOM heeft een display en laat, als de installateur dat toestaat, de temperatuur in de kamer zelf aanpassen: hij is voor woonkamers, slaapkamers en werkkamers. De DOME heeft geen zichtbare knoppen en wordt alleen via het centrale scherm ingesteld: hij is voor kantoren, hotels en scholen, waar de beheerder van het gebouw de temperatuur bepaalt.
05
De printplaten: elk onderdeel van de installatie onder controle
- CMix: stuurt twee secundaire circuits, een direct en een gemengd, met hun circulatiepompen. Voor gemengde installaties, bijvoorbeeld radiatoren of ventilo-convectoren boven en vloerverwarming beneden, elk op zijn eigen temperatuur. De Compact-versie heeft een gemengd circuit, om de warmtepomp op een bestaande installatie aan te sluiten. Tot acht modules.
- Floor: stuurt een hele vloerverwarmingszone, met de driewegmengklep, de modulerende circulatiepomp en de koppen van de kamers. Tot drie zones.
- Deu: houdt de juiste vochtigheid in elke kamer van de zone door de ontvochtiger of bevochtiger aan te sturen. Werkt samen met de Floor, één per zone.
- T-Fan: stuurt de ventilo-convectoren volgens de vraag van de kamer, traploos of met drie standen. Tot twaalf.
Alles hangt aan hetzelfde netwerk: als een zone tevreden is, sluit haar kop, gaat de pomp langzamer en verlaagt de machine haar vermogen. En als geen enkele kamer iets vraagt, gaat de warmtepomp rusten in plaats van het buffervat bij te vullen. Geen onderdeel werkt tegen een ander in.
06
Vloerkoeling met de warmtepomp zonder condens
In de zomer kan de vloerverwarming koelen: door de leidingen loopt koel water in plaats van warm, en de vloer haalt warmte uit de kamer zonder tocht en zonder geluid. De grens is het dauwpunt, de temperatuur waaronder het vocht in de lucht condenseert. Zakt het water daaronder, dan wordt de vloer nat.
Daarom meet de Floor temperatuur en vochtigheid in elke kamer van de zone en houdt hij het water met de mengklep boven het hoogste dauwpunt: de vloer koelt zonder ooit nat te worden. De Deu zet de ontvochtiger aan als de vochtigheid stijgt. Met drogere lucht zakt het dauwpunt, mag het water koeler zijn en koelt de vloer meer. De warmte haalt de vloer weg, het vocht de ontvochtiger: elk doet zijn deel, gestuurd door hetzelfde systeem.
07
Warmtepomp met ventilo-convectoren
Waar een snelle reactie nodig is, of waar men in de zomer de lucht wil koelen en niet alleen de oppervlakken, komen ventilo-convectoren. Ze werken goed met het water van lage temperatuur dat een warmtepomp graag maakt, en halen in de zomer ook wat vocht uit de lucht. De T-Fan stuurt ze volgens de vraag van de kamer: traploos, wat de vraag rustig en stil volgt, of met drie standen bij eenvoudigere modellen. Een installatie kan vloerverwarming beneden en ventilo-convectoren boven hebben, elk met zijn eigen water: dat is het werk van de CMix.
08
Hij praat ook met de rest van het gebouw
In grotere gebouwen is er vaak al een gebouwbeheersysteem. HCC spreekt Modbus TCP/IP en koppelt met de meest gebruikte systemen: KNX, BACnet, Profinet, de platforms van Siemens en Schneider Electric, tot Home Assistant voor wie zijn domotica zelf bouwt. De warmtepomp blijft geen eiland. De installatie is ook op afstand te bedienen, en het toezicht op afstand laat zien hoe hij werkt zonder ter plaatse te gaan.
09
Wat u vóór de aankoop controleert
- vragen wie de circulatiepompen, mengkleppen en koppen stuurt: de elektronica van de machine of aparte regelaars;
- vragen of de machine weet hoeveel zones open zijn en hoeveel elke zone vraagt, of alleen de watertemperatuur ziet;
- wie met de vloer wil koelen: vragen wie het dauwpunt bewaakt en wie de ontvochtiger stuurt;
- vragen of hij koppelt met het gebouwbeheersysteem, en met welk protocol.
Niet elke printplaat is in elk huis nodig. Met radiatoren is de Floor niet nodig, want er zijn geen vloerkoppen te sturen; waar niet met de vloer wordt gekoeld, is de ontvochtiger niet nodig; enzovoort. Dat beslist men installatie per installatie, afhankelijk van hoe complex het huis is, nieuw of gerenoveerd. Wat er altijd is, is HCC, standaard op al onze warmtepompen. Onze machines bekijken: de lucht-water warmtepompen van Templari.
10
Veelgestelde vragen
Welke thermostaat heeft een warmtepomp nodig?
Liever dan een aan-uitthermostaat een sensor per kamer die zegt hoe ver de kamer van de gewenste temperatuur af zit. Met HCC heeft elke kamer een ROOM- of DOME-sensor voor temperatuur en vochtigheid, en de machine stemt haar vermogen af op de som van de vragen.
Werkt een warmtepomp met ventilo-convectoren?
Ja. Ventilo-convectoren werken goed met het water van lage temperatuur van een warmtepomp en koelen in de zomer de lucht. De T-Fan stuurt er tot twaalf, traploos of met drie standen.
Kun je koelen met vloerverwarming?
Ja, zolang het water boven het dauwpunt blijft. De Floor houdt het water met de mengklep boven het hoogste dauwpunt van de zone, en de Deu stuurt de ontvochtiger: de vloer koelt zonder nat te worden.
Hoeveel zones kun je regelen?
Tot twaalf ruimten met ROOM- en DOME-sensoren, tot drie vloerzones met de Floor, tot acht circuits met de CMix en tot twaalf ventilo-convectoren met de T-Fan.
Koppelt HCC met domotica?
Ja. HCC spreekt Modbus TCP/IP en koppelt met KNX, BACnet, Profinet, de platforms van Siemens en Schneider Electric en Home Assistant.
Kost HCC extra?
Nee, HCC is standaard op al onze warmtepompen. De printplaten kiest men volgens de installatie: in een huis met radiatoren is de Floor bijvoorbeeld niet nodig.
Zie ook: Stooklijn van de warmtepomp: wat het is, waarom hij 5 graden te hoog staat en hoe het zonder kan · Buffervat voor de warmtepomp: nodig? Welk type, hoe groot en welke te vermijden · Koelen met een warmtepomp: vloerkoeling of ventilo-convectoren, hoe zuinig en wat je nodig hebt · Waterzijdig inregelen met een warmtepomp: radiatoren en vloerverwarming goed afstellen · Ventilatorconvector met warmtepomp: wanneer kiezen, welke watertemperatuur en hoe hij koelt
De andere technische tips staan in de index van de rubriek.
