De energie-optimalisator: de muren van het huis als batterij
In de vorige tip zagen we dat een warmtepomp continu moet draaien en dat HCC haar aanstuurt op de ruimtetemperatuur. In HCC zit een functie die een stap verder gaat: ze gebruikt de muren van het huis als batterij. We hebben haar de energie-optimalisator genoemd.
01
Wat hij leest
De optimalisator meet de buitentemperatuur continu en volgt het verloop: wanneer ze stijgt, wanneer ze daalt, waar het maximum van de dag ligt en waar het minimum. Hij kijkt niet naar de klok: hij kijkt naar het echte klimaat, die dag, op die plek. In huis leest hij de ruimtetemperaturen via de room-sensoren, dezelfde die HCC gebruikt om de machine aan te sturen.
02
Wat hij doet
Wie in het huis woont, beslist hoeveel afwijking hij accepteert ten opzichte van de ingestelde temperatuur: bijvoorbeeld tot drie tienden van een graad meer als het buiten warm is, twee tienden minder als het buiten koud is. Een halve graad in totaal, die niemand voelt. Met een algoritme dat wij zelf ontwikkeld hebben, gebruikt de warmtepomp die halve graad: in de beste uren van de dag, wanneer de buitenlucht warmer is en de machine beter rendeert, verwarmt ze iets boven het instelpunt, en de extra warmte komt in de muren terecht. In de slechtste uren, ’s nachts en bij dageraad, laat ze de muren die warmte teruggeven en werkt ze minder.
03
Waarom de muren
Een huis weegt tientallen tonnen, tussen muren, vloeren en dekvloeren. Al die massa een halve graad opwarmen betekent veel energie opslaan, zonder extra vat en zonder kosten. Het buffervat van een installatie bevat een paar honderd liter water; de muren zijn vele malen meer waard. Het is thermische opslag: ze doet hetzelfde werk als elektrische opslag, met een ander medium.
04
Met zonnepanelen
Het geval waarin het het meest oplevert, is het huis met panelen op het dak. Zonnepanelen produceren midden op de dag, wanneer de buitenlucht warmer is en de warmtepomp haar beste rendement heeft: de optimalisator laat de machine precies dan werken, met de stroom van het dak, en stopt de warmte in de muren voor de avond. Een elektrische batterij bij de panelen kost tien- tot twintigduizend euro. Met de optimalisator krijg je een deel van dat resultaat zonder haar te kopen: de opslag is er al, het is het huis.
05
Het resultaat: een of twee COP-punten
Zo werkend stijgt het seizoensrendement met een of twee COP-punten. Dat is heel veel, en de reden is eenvoudig: de machine koppelt zich aan de installatie van het huis. Een warmtepomp rendeert des te beter naarmate de watertemperatuur die ze moet maken lager is. De installateur-ontwerper stelt de installatie voor de zekerheid meestal in op 35 graden, en daar blijft ze de hele winter. HCC zoekt daarentegen elke dag de laagste temperatuur waarbij de ruimtes in orde blijven, of de installatie nu vloerverwarming, ventilatorconvectoren of radiatoren heeft, zonder dat iemand hoeft in te grijpen. In het huis van wie deze tips schrijft, met vloerverwarming, vertrekt het water ’s ochtends op 23 graden en komt het ’s avonds op 27-28, nooit op 35. Aan het einde van de winter is dat enkele honderden euro’s minder op de rekening.
06
Hoe je het controleert, voor je koopt
- vraag of de machine haar werk kan verschuiven naar de uren waarin de buitenlucht warmer is, of dat ze alleen de thermostaat volgt;
- vraag of ze de ruimtetemperatuur leest met sensoren in huis, niet alleen de watertemperatuur;
- vraag wat de machine doet als de zonnepanelen produceren: als er niets verandert, gaat de stroom van het dak voor een paar cent het net op;
- vraag met welke temperatuur ze het water de installatie in stuurt: als het antwoord een vast getal is, 35 graden de hele winter, past de machine zich niet aan het huis aan.
De energie-optimalisator maakt deel uit van HCC, standaard op al onze warmtepompen: hij wordt op het paneel geactiveerd en in tienden van een graad ingesteld.
07
Veelgestelde vragen
Wat is warmteopslag met een warmtepomp?
De massa van het huis, muren, vloeren en dekvloeren, gebruiken als warmtebuffer: in de beste uren verwarmt de machine iets boven de ingestelde waarde, en ’s avonds geven de muren de warmte terug.
Hoe werkt de energie-optimalisator?
Hij volgt het verloop van de buitentemperatuur en gebruikt een marge die de bewoners kiezen, bijvoorbeeld drie tiende graad erboven en twee eronder: hij laat de machine werken als de lucht warmer is en hij het best rendeert.
Heb je een batterij nodig bij zonnepanelen en warmtepomp?
Niet per se: met de optimalisator werkt de warmtepomp als het dak produceert en slaat hij de warmte op in de muren voor de avond. Je haalt een deel van wat een batterij oplevert, zonder er een te kopen.
Hoeveel levert de optimalisator op?
Het seizoensrendement stijgt met een tot twee COP-punten, omdat de machine werkt met het laagst mogelijke water en in de warmste uren. Hij hoort bij HCC, standaard op al onze warmtepompen.
Zie ook: Thermostaat voor de warmtepomp: vloerkoeling, ventilo-convectoren en zones met één regeling · Warmtepomp en zonnepanelen: hoeveel het dak echt dekt, maand voor maand, en hoe u ze laat samenwerken · Hoeveel stroom verbruikt een warmtepomp: per dag, per jaar en per vermogen, met de cijfers van de datasheets · Stooklijn van de warmtepomp: wat het is, waarom hij 5 graden te hoog staat en hoe het zonder kan
Volgende tip: rotatie of scroll, de compressor die het verschil maakt, lees het hier.
