Pendelen van de warmtepomp: een warmtepomp is geen cv-ketel en moet doordraaien
De eerste drie tips legden de wisselaar, het ontdooien en de juiste maat uit. Deze legt iets uit dat voor elke warmtepomp geldt, ook de beste: ze is geen cv-ketel, en ze mag niet als een cv-ketel gebruikt worden.
01
De ketel start meteen, de warmtepomp niet
Een ketel ontsteekt de vlam en een ogenblik later verwarmt hij. Een warmtepomp verbrandt niets: ze neemt de warmte die in de buitenlucht zit en verplaatst die naar binnen, naar het water van de installatie bij een lucht-water, naar de lucht van de hal bij een lucht-lucht. Daarvoor moet ze een compressor, een circuit vol koudemiddel, twee wisselaars en een ventilator in beweging brengen. Dat alles heeft massa, en massa start niet in een oogwenk.
02
Wat er in de eerste tien minuten gebeurt
Bij het opstarten moet de compressor opwarmen, de olie moet weer vloeibaar worden, het koudemiddel begint te circuleren en het circuit zoekt zijn werktemperaturen: die waarbij het buiten verdampt en die waarbij het binnen condenseert, afhankelijk van de buitenlucht en de installatie. Dat duurt vijf tot tien minuten. Pas daarna werkt de machine echt, met het rendement waarvoor ze ontworpen is. Daarvoor niet: ze verbruikt en verwarmt weinig.
03
Waarom aan- en uitzetten geld kost
Elke start kost twee keer. Hij kost energie, omdat de eerste minuten de minst efficiënte zijn. En hij kost levensduur, omdat de levensduur van een compressor gemeten wordt in start-stopcycli, zoals bij een auto de koude starts meer tellen dan de kilometers. Een goed aangestuurde warmtepomp start een paar keer per dag en draait daarna continu, met modulerend vermogen. Ze is trager dan een ketel bij het opstarten, maar eenmaal op temperatuur verbruikt ze veel minder: de vergelijking wordt gewonnen op de uren, niet op de minuten.
04
Het buffervat is klein, het huis is groot
Hier zit de meest voorkomende fout. Bijna alle warmtepompen worden aangestuurd op de voeler van het buffervat, het watervat van de installatie. Het vat is klein: het warmt snel op en koelt snel af, en de machine jaagt erachteraan door voortdurend aan en uit te gaan. Een importwarmtepomp zonder systeem dat naar het huis kijkt, is een goed stuk ijzer dat slecht wordt aangestuurd. Daarom hebben wij HCC ontwikkeld, House Climate Control: eigen elektronica en software die de machine aansturen op de temperatuur van de ruimtes, niet op die van het vat. Ruimtes hebben een enorme traagheid vergeleken met een vat: ze veranderen van temperatuur in uren, niet in minuten. Zo start de machine, komt ze op werkpunt en blijft ze daar.
Het mag duidelijk gezegd worden. Een Aziatische importwarmtepomp zonder zo’n regeling, wat in het vak building automation heet, heeft ook een kleinere wisselaar en een zwakkere ventilator: bij gelijk vermogen wegen de onze twee keer zoveel, en daar zit de hele reden. Zonder geavanceerde software die haar aanstuurt, verbruikt een warmtepomp uiteindelijk het dubbele.
05
Wanneer inschakelen
In de winter is het ideaal om ze ’s ochtends rond zeven uur in te schakelen en ’s avonds rond negen uur uit. ’s Nachts, met de kou en de vochtigheid die typisch zijn voor Europa, berijpt de buitenwisselaar meer en ontdooit hij vaker: een machine die overdag werkt, doet één ontdooiing ’s ochtends en verder niets. Als het huis oud is en veel warmte verliest, laat men ze ook ’s nachts aan, maar op verlaagd vermogen. In een goed geïsoleerd huis volstaat de overdag opgeslagen warmte tot de ochtend.
06
Hoe je het pendelen vermindert
In Duitsland wordt „Taktung verringern”, minder pendelen, 210 keer per maand gezocht. Als een warmtepomp steeds aan- en uitslaat, zijn er bijna altijd vier oorzaken:
- hij wordt gestuurd door de sensor van het buffervat in plaats van door de kamertemperatuur: het vat warmt snel op en het toestel loopt erachteraan;
- hij is te groot voor het huis: in het tussenseizoen is zelfs zijn kleinste vermogen meer warmte dan nodig, dus stopt hij en start opnieuw;
- de stooklijn staat hoog: het water is meteen op temperatuur en het toestel slaat af;
- de installatie heeft te weinig water, bijvoorbeeld met veel kranen dicht: het toestel heeft geen volume om op te werken.
De oplossingen volgen de oorzaken: op de kamers regelen; de juiste maat kiezen en vragen tot welk vermogen hij terugregelt, zoals in het artikel over dimensionering; de stooklijn verlagen, zoals in het artikel over de stooklijn; de installatie het minimale watervolume geven met een gewoon buffervat, zoals in het artikel over het buffervat. In het tussenseizoen, als het huis heel weinig warmte vraagt, zijn een paar starts meer normaal.
07
Hoe je het controleert, voor je koopt
- vraag wat de machine aanstuurt: de voeler van het buffervat of de ruimtetemperatuur;
- vraag hoe vaak ze start op een typische winterdag: weinig starts en lange draaiuren, niet omgekeerd;
- vraag of het tijdprogramma van de machine is of van de thermostaat: de machine moet vermogen en tijden beslissen, niet een relais dat haar afschakelt.
Onze warmtepompen, van de kleinste tot de Kita Air voor bedrijfshallen, hebben HCC standaard, op elk model.
08
Veelgestelde vragen
Moet een warmtepomp altijd aan blijven?
Hij moet continu werken, met weinig starts per dag. In de winter is het ideaal hem rond zeven uur ’s ochtends aan te zetten en rond negen uur ’s avonds uit; in een oud huis dat veel verliest blijft hij ook ’s nachts aan, op lager vermogen.
Waarom gaat mijn warmtepomp steeds aan en uit?
Vaak omdat hij wordt gestuurd door de sensor van het buffervat: het vat is klein, warmt snel op en koelt snel af, en de machine jaagt het na. Gestuurd op de kamertemperatuur, zoals HCC doet, start hij en blijft hij draaien.
Hoe lang duurt het voordat een warmtepomp op toeren is?
Vijf tot tien minuten: de compressor moet opwarmen, de olie vloeibaar worden en het circuit zijn werktemperaturen vinden. Daarvoor verbruikt hij en verwarmt hij weinig.
Wat is HCC?
De elektronica met software die wij hebben ontwikkeld om de warmtepomp te sturen op de kamertemperatuur in plaats van op het buffervat. Standaard op al onze warmtepompen.
Zie ook: Thermostaat voor de warmtepomp: vloerkoeling, ventilo-convectoren en zones met één regeling · Warmtepomp met radiatoren: werkt dat? Ja, en met propaan beter · Warmtepomp en zonnepanelen: hoeveel het dak echt dekt, maand voor maand, en hoe u ze laat samenwerken · Stooklijn van de warmtepomp: wat het is, waarom hij 5 graden te hoog staat en hoe het zonder kan · Buffervat voor de warmtepomp: nodig? Welk type, hoe groot en welke te vermijden · Warmtepomp of cv-ketel: de echte nadelen van een warmtepomp en hoe je ze voorkomt
Volgende tip: de energie-optimalisator, die de muren van het huis als batterij gebruikt: lees het hier.
