Warmtepomp installeren: waar plaatsen, wat je nodig hebt en hoe het gaat, stap voor stap
Na de machine zelf wordt het meest gezocht naar de installatie: in Nederland „warmtepomp installeren” 1.600 keer per maand, net als in Duitsland en Spanje, in Frankrijk „installation pompe à chaleur” 5.400 keer, in Polen „montaż pompy ciepła” 1.900 keer. Hier volgen we een lucht-water monoblok warmtepomp zoals de onze, van het bezoek tot de eerste start, met wat bepaalt of de installatie twintig jaar goed werkt. Prijzen noemen we niet: die hangen van het huis af.
01
Eerst: de berekening en het bezoek
Het vermogen neem je niet over van de oude ketel: het wordt berekend uit het warmteverlies van het huis op de koudste dag van de regio, zoals we uitleggen in het artikel over dimensionering. Bij het bezoek kijkt men naar de bestaande installatie: met radiatoren loont eerst de wintertest met de ketel op 55 °C, beschreven in het artikel over de warmtepomp met radiatoren. En men bepaalt waar machine, buffervat en boiler komen.
02
Waar de machine buiten komt
Een monoblok staat buiten, op een stevige sokkel los van het huis en op trillingsdempers, met vrije ruimte voor de ventilator en achter de batterij zodat de lucht kan circuleren. Weg van hoeken en slaapkamerramen, met de luchtuitblaas naar de tuin: de afstanden tot de buren staan in het artikel over geluid. Met propaan is er een regel meer. Propaan is ongeveer anderhalf keer zo zwaar als lucht (PubChem): als het ooit lekte, zou het naar beneden zakken. Daarom is er rond de machine een veiligheidszone, aangegeven in de handleiding volgens EN 378, waarbinnen geen ramen, deuren, lichtschachten, putten, afvoeren of stopcontacten mogen zitten.
03
Het ontdooiwater
In de winter ontdooit de machine de rijp op de batterij en loost water, soms meerdere keren per dag, zoals we vertellen in het artikel over ontdooien. Dat water moet naar een grindbed of een vorstvrije afvoer, nooit op een pad of trap, waar het ijs wordt.
04
Het huis in komen alleen twee waterleidingen
Bij de monoblok is het koudemiddelcircuit in de fabriek gesloten en getest: op de bouwplaats opent niemand het, en het huis in komen alleen aanvoer en retour van het water. Het stuk buiten moet kort, geïsoleerd en vorstvrij zijn: antivorstkleppen die het water onder een bepaalde temperatuur aflaten, of glycol in het circuit, zoals we uitleggen op de pagina over de monoblok. Binnen komen het buffervat, gewoon en niet gelaagd, de boiler voor warm water, liefst 300-500 liter, en een vuilfilter: het installatiewater moet behandeld worden, want wat bezinkt komt in de warmtewisselaars terecht. De redenen staan in het artikel over het buffervat.
05
Elektra en sensoren
De machine wil een eigen groep vanaf de meterkast, met de beveiliging en kabeldikte uit de handleiding. Dan de regeling: met HCC krijgt elke kamer een temperatuur- en vochtsensor, en de machine regelt op de kamers, niet op de voeler van het buffervat. Waarom, leggen we uit in het artikel over waarom een warmtepomp geen ketel is en in dat over de complete installatie.
06
De eerste start en de oplevering
De installatie wordt gevuld en ontlucht, druk en debiet worden gecontroleerd en de stooklijn wordt ingesteld, dus de watertemperatuur afhankelijk van de kou buiten, zoals we uitleggen in het artikel over de stooklijn. Aan het eind geeft de installateur de documenten af; in Italië hoort daar de conformiteitsverklaring van de installatie bij (ministerieel besluit 37/2008). Daarna gelden de controles uit het artikel over onderhoud.
07
Wat je de installateur vraagt
Zes vragen. Op welke berekening het vermogen gebaseerd is. Waar de machine komt en of de veiligheidszone uit de handleiding gecontroleerd is. Waar het ontdooiwater heen gaat. Hoe de leidingen buiten tegen vorst beschermd zijn. Welk buffervat en welke boiler er komen. En wie de machine aanstuurt: de kamers of de voeler van het buffervat. Wil je een mening over je huis, vraag ons om informatie.
08
Veelgestelde vragen
Waar installeer je een lucht-water warmtepomp?
Buiten, op een sokkel los van het huis, met vrije ruimte voor de lucht, weg van hoeken en slaapkamerramen. Met propaan moet de veiligheidszone vrij zijn van ramen, deuren, lichtschachten, putten en stopcontacten.
Is er een koeltechnicus nodig voor een monoblok?
Nee: het koudemiddelcircuit is in de fabriek gesloten en getest. Op de bouwplaats worden alleen de water- en elektra-aansluitingen gemaakt.
Mag een warmtepomp bij een raam staan?
Niet in de veiligheidszone uit de handleiding, want propaan is zwaarder dan lucht. En voor het geluid beter weg van slaapkamerramen: voor een vrijstaande Kita X noemt de Duitse LAI-richtlijn ’s nachts minstens 4,6 meter tot het raam van de buren.
Waar gaat het water heen dat ’s winters uit de warmtepomp komt?
Dat is ontdooiwater: het moet naar een grindbed of een vorstvrije afvoer, nooit op een pad of trap.
Wat is er binnen nodig voor een monoblok?
Twee waterleidingen, een gewoon buffervat, een boiler voor warm water, liefst 300-500 liter, een filter, een eigen groep en de sensoren in de kamers.
Wie mag een warmtepomp installeren?
Een erkende installateur. In Italië geeft hij de conformiteitsverklaring af volgens ministerieel besluit 37/2008.
Bronnen: PubChem, Propane · EN 378 · DM 37/2008
Zie ook: Collectieve warmtepomp voor een appartementengebouw: centraal of per woning, vermogen, warm water en plaats · Warmtepomp zonder buitenunit of in een appartement: wat echt kan · Warmtepomp 1 fase of 3 fase: welke aansluiting je nodig hebt
Alle technische tips staan op de pagina van de rubriek.
