Równoważenie hydrauliczne i regulacja grzejników przy pompie ciepła
W Polsce „regulacja grzejników” wyszukuje się 170 razy w miesiącu, „równoważenie hydrauliczne” 50; w Niemczech „hydraulischer Abgleich” 14 800 razy. Problem jest wszędzie ten sam: pokoje za ciepłe przy kotle, zimne na końcu domu. Przy pompie ciepła równoważenie liczy się bardziej i prostym rachunkiem wyjaśniamy dlaczego.
01
Czym jest równoważenie hydrauliczne
Ciepła woda płynie najłatwiejszą drogą: grzejniki blisko urządzenia, na krótkich rurach, dostają jej za dużo, dalekie za mało. Zrównoważyć instalację to dać każdemu grzejnikowi albo każdej pętli podłogówki tyle wody, ile potrzebuje jego pokój, ustawiając zawory, zawory powrotne i rotametry.
02
Dlaczego przy pompie ciepła liczy się bardziej
Kocioł pracuje z różnicą około 20 stopni między wodą wychodzącą a powracającą, pompa ciepła z około 5 i tak też bada się ją według norm (EN 14511, 30/35 °C). Żeby dać to samo ciepło, musi przetłoczyć cztery razy więcej wody: 172 litry na godzinę na każdy kW zamiast 43. Jeśli instalacja nie jest zrównoważona, najgorszy pokój zostaje zimny i podnosi się temperaturę wody. Każdy stopień kosztuje: Kita X zużywa 178 kWh prądu na 1000 kWh ciepła przy wodzie 35 °C i 228 przy 55 °C, jak piszemy na stronie o wadach.
03
Jak się to robi
Zaczyna się od obliczenia zapotrzebowania na ciepło każdego pokoju (EN 12831), z tego wyznacza się przepływ każdego grzejnika lub pętli, ustawia wstępnie zawory i zawory powrotne grzejników albo rotametry rozdzielacza podłogówki i sprawdza przy pracującym urządzeniu, pokój po pokoju. Bez obliczeń można zrobić próbę na podstawie temperatur, ale to nie jest pełne równoważenie. Jak sprawdzić, czy grzejniki wystarczą, piszemy w artykule o grzejnikach, o temperaturze wody w artykule o krzywej grzewczej.
04
Co robią czujniki w pokojach
Naszymi pompami ciepła steruje elektronika HCC, która odczytuje temperaturę każdego pokoju czujnikami ROOM lub DOME, a w podłogówce steruje zaworem mieszającym, pompą i siłownikami przez kartę Floor. Urządzenie pracuje dla pokoi, nie dla bufora. Elektronika pomaga trzymać każdy pokój w jego temperaturze, ale nie zastępuje ustawionych zaworów: najpierw się równoważy, potem reguluje. Piszemy o tym w artykule o sterowaniu i w tym o różnicy z kotłem.
05
W Niemczech obowiązkowe przy dotacji
W Niemczech dotacja KfW na nowe ogrzewanie wymaga, żeby instalacja była zoptymalizowana równoważeniem hydraulicznym, potwierdzonym formularzem VdZ. To nie biurokracja dla samej biurokracji: to powód, dla którego pompa ciepła zużywa tyle, ile obiecano.
06
O co zapytać instalatora
O trzy rzeczy: obliczenie ciepła pokój po pokoju, zapisane wartości nastaw dla każdego zaworu lub pętli i sprawdzenie przy pracującej instalacji. Jeśli chcesz opinii o swojej instalacji, zapytaj nas.
07
Najczęstsze pytania
Czym jest równoważenie hydrauliczne?
To regulacja, która daje każdemu grzejnikowi lub pętli podłogówki tyle wody, ile potrzebuje jego pokój. Bez niej grzejniki blisko urządzenia grzeją za mocno, a dalekie słabo.
Dlaczego pompa ciepła potrzebuje regulacji grzejników?
Bo pracuje z różnicą około 5 stopni zamiast 20 jak kocioł: musi przetłoczyć cztery razy więcej wody, 172 litry na godzinę na kW zamiast 43. Bez równoważenia podnosi się temperaturę wody i rośnie zużycie.
Jak wyregulować grzejniki w domu?
Oblicza się ciepło dla każdego pokoju, wyznacza przepływ każdego grzejnika, ustawia wstępnie zawory i zawory powrotne i sprawdza przy pracującej instalacji, pokój po pokoju.
Czy można samemu zrównoważyć instalację?
Próbę tak, patrząc na temperatury grzejników i pokoi. Pełne równoważenie zaczyna się od obliczeń pokój po pokoju i robi je instalator.
Czy głowice termostatyczne wystarczą?
Nie: zamykają się, gdy pokój jest ciepły, ale nie dają więcej wody pokojowi, który dostaje jej za mało. Najpierw równoważenie, potem głowice i czujniki.
Czy podłogówkę trzeba równoważyć?
Tak, pętla po pętli, rotametrami na rozdzielaczu: krótkie pętle biorą więcej wody niż długie.
Źródło: KfW, Merkblatt 458 Heizungsförderung · EN 14511 · EN 12831
Zobacz też: Pompa ciepła i ogrzewanie podłogowe: temperatura wody, zużycie i chłodzenie latem
Wszystkie porady techniczne są na stronie rubryki.
