Pompa ciepła do grzejników: czy to działa? Tak, a z propanem lepiej
Tak, pompa ciepła działa z grzejnikami, które już są. Nie trzeba ogrzewania podłogowego ani przerabiania instalacji. Właściwe pytanie jest inne: jak gorąca musi być woda, żeby dom był ciepły w najzimniejsze dni? Od tej temperatury zależą zużycie, moc i wybór urządzenia. Oto liczby, wzięte z naszych kart technicznych.
01
Dlaczego grzejniki chcą gorącej wody
Grzejnik grzeje dzięki różnicy temperatur między wodą w środku a pomieszczeniem. Norma, która go ocenia (EN 442), bada go z wodą 75 °C na wejściu i 65 °C na wyjściu, przy 20 °C w pomieszczeniu: to moc z katalogu. Z wodą 65 °C ten sam grzejnik daje około trzech czwartych tej wartości; przy 55 °C około połowy. Kocioł gazowy pracuje na 70-80 °C bez trudu, dlatego nikt nigdy nie pytał, czy grzejniki w domu są dość duże. Przy pompie ciepła warto zapytać, bo im gorętsza woda, tym więcej urządzenie zużywa.
02
Ile to zmienia dla pompy ciepła: liczby z kart
Miarą, która liczy się przez cały sezon, jest SCOP, średnia sprawność zimy w średnim klimacie europejskim. Karty podają go dla dwóch temperatur zasilania: 35 °C dla podłogówki i 55 °C dla grzejników. Kita X 7,5 ma SCOP 5,61 przy 35 °C i SCOP 4,39 przy 55 °C; Kita X 9 SCOP 5,16 i SCOP 4,11. W praktyce: z grzejnikami pompa ciepła zużywa około jedną czwartą więcej niż z podłogówką, ale na każdą kilowatogodzinę prądu wciąż daje cztery kilowatogodziny ciepła. Na 1000 kWh ciepła Kita X 7,5 potrzebuje około 230 kWh prądu z grzejnikami i około 180 z podłogówką. Zmienia się też moc: przy +2 °C na zewnątrz Kita X 7,5 daje 6,6 kW z wodą 35 °C i 6,0 kW z wodą 55 °C. Niewiele, bo propan dobrze znosi wysokie temperatury.
03
Do jakiej temperatury dochodzi woda
Wszystkie nasze propanowe pompy powietrze-woda osiągają 70 °C zasilania. Z wodą 65 °C i 2 °C na zewnątrz Kita X 9 daje wciąż 7,0 kW, a Kita X 7,5 5,6 kW. Sprężarka mogłaby pójść wyżej, do 80 °C wody, jak inne urządzenia na rynku. Zatrzymujemy się na 70 °C dla dłuższej żywotności sprężarki. Żeby zrobić wodę 80 °C, sprężarka musi podnieść gaz do ciśnienia znacznie wyższego od ciśnienia ssania: stopień sprężania rośnie, sprężarka pracuje z wysiłkiem i na gorąco, i krótko wytrzymuje. My chcemy, żeby wytrzymała wiele lat, nie pięć. Grzejnikom 70 °C wystarcza z zapasem, a przez większość zimy woda krąży znacznie chłodniejsza. Propan pomaga: skrapla się w wyższej temperaturze niż inne czynniki i jest czynnikiem najlepiej dopasowanym do grzejników. Jak zbudowane jest w środku urządzenie na propan, opisujemy w pigułce o R290.
04
Test do zrobienia tej zimy, zanim cokolwiek zmienisz
Nie potrzeba obliczeń: potrzebny jest kocioł, który masz. W mroźnym okresie obniż temperaturę zasilania kotła do 55 °C i zostaw tak na kilka dni, z termostatami ustawionymi jak zwykle. Jeśli dom pozostaje ciepły, grzejniki nadają się do pompy ciepła takie, jakie są. Jeśli dom jest ciepły przy 60-65 °C, ale nie przy 55, też dobrze: urządzenie to osiąga, zużyje tylko trochę więcej w szczytowe dni. Jeśli zimne pozostaje jedno pomieszczenie, problemem jest ten grzejnik, nie instalacja.
05
Jeśli jedno pomieszczenie pozostaje zimne
- wymienić ten grzejnik na większy albo na model o większej liczbie płyt: to samo miejsce, te same rury;
- zamontować tam klimakonwektor: grzeje wodą 40-45 °C, a latem chłodzi;
- zlikwidować przeciąg: nowe okno w tym pokoju często daje więcej niż dodatkowy grzejnik;
- prawie nigdy nie trzeba ruszać pozostałych pomieszczeń ani przerabiać rur.
06
Temperatura wody nie jest stała: reguluje ją instalacja
Przy kotle zasilanie jest prawie całą zimę takie samo. Przy pompie ciepła nie: regulacja podnosi je w zimne dni i obniża w łagodne, według temperatury zewnętrznej i temperatur w pomieszczeniach. 70 °C osiąga się kilka dni w roku; przez resztę czasu woda jest chłodniejsza i SCOP rośnie. Z HCC nawet w zimne dni 70 °C osiąga się rzadko: zamiast podnosić temperaturę wody, instalacja wydłuża godziny pracy. Grzejniki pozostają dłużej letnie, dom jest tak samo ciepły, a urządzenie pracuje tam, gdzie ma najlepszą sprawność. To zadanie regulatora instalacji HCC, który steruje według pomieszczeń, a nie według zbiornika, jak wyjaśniamy w pigułce dlaczego pompa ciepła to nie kocioł. Optymalizator energetyczny idzie krok dalej: magazynuje ciepło w ścianach, gdy prąd jest tańszy albo produkuje go fotowoltaika, i oddaje je później.
07
Jaka pompa ciepła do domu z grzejnikami
Dla domu dochodzi się do 20 kW. Kita X 7,5 i 9 kW pasuje do mieszkań i małych lub energooszczędnych domów; do domu jednorodzinnego, domów dużych lub starych i bliźniaków jest nasza nowa pompa ciepła do domu. To monobloki na propan, pracujące poniżej -20 °C na zewnątrz. Mocy nie przepisuje się z kotła: kocioł wiszący 24 kW jest tak duży, żeby od razu robić ciepłą wodę w kranie, nie dlatego, że dom tego potrzebuje. Pompę ciepła dobiera się według mocy potrzebnej w najzimniejszy dzień w okolicy, z wodą o temperaturze grzejników: jak to zrobić, wyjaśnia pigułka o mocy użytecznej, a dlaczego potem pracuje na pół mocy, ta o doborze. Pełne karty są na stronie pomp ciepła powietrze-woda.
08
Co jeszcze się zmienia
- Ciepła woda użytkowa: to samo urządzenie grzeje też wodę w domu, do 70 °C, z zasobnikiem w miejsce kotła.
- Chłodzenie: samymi grzejnikami nie; z klimakonwektorami albo podłogówką ta sama pompa ciepła latem chłodzi.
- Kocioł: nie trzeba go zostawiać. Kto chce, zostawia go jako rezerwę, ale dom grzeje pompa ciepła.
- Fotowoltaika: pompa ciepła zużywa prąd, a w dzień część daje dach. Optymalizator energetyczny przesuwa grzanie na godziny słoneczne.
- Dofinansowanie: wymiana kotła na pompę ciepła daje w większości krajów prawo do krajowych dopłat. Bez okresowych kontroli czynnika: propan nie jest F-gazem.
- Stare grzejniki: te, które cieką, są zardzewiałe albo pełne szlamu, wymienia się tak czy inaczej, z pompą ciepła czy bez; na instalacji montuje się separator zanieczyszczeń, jak wyjaśniamy w artykule o serwisie.
09
O co poprosić tego, kto robi wycenę
- Obliczenie strat ciepła pokój po pokoju: mówi, ile ciepła potrzebuje każde pomieszczenie w najzimniejszy dzień, a więc czy obecny grzejnik wystarczy.
- Sprawdzenie grzejników: wymiary, liczba żeberek i przy jakiej temperaturze wody wystarczająco ogrzewają pomieszczenie.
- Stan rur i obiegu: średnice, zawory, szlam, pompa obiegowa.
- Jak regulowana jest temperatura wody: krzywą grzewczą według temperatury zewnętrznej, a nie na stałej wartości.
- Wycenę, która oddziela prace niezbędne od tych tylko zalecanych.
10
Najczęstsze pytania
Czy mogę zamontować pompę ciepła z grzejnikami, które już mam?
Tak. Podłącza się ją do istniejącej instalacji w miejsce kotła. Najpierw zrób test z kotłem na 55 °C: jeśli dom pozostaje ciepły, grzejniki są dobre takie, jakie są.
W jakiej temperaturze pracuje pompa ciepła z grzejnikami?
Dochodzi do 70 °C. Przez większość zimy regulacja trzyma ją niżej, między 45 a 55 °C; przy 55 °C SCOP Kita X wynosi od 4,1 do 4,4.
Ile zużywa więcej niż z podłogówką?
Około jedną czwartą więcej: Kita X 7,5 ma SCOP 5,61 przy 35 °C i SCOP 4,39 przy 55 °C. Na 1000 kWh ciepła potrzeba około 230 kWh prądu zamiast 180.
Czy muszę wymienić grzejniki?
Zwykle nie. Jeśli w teście jedno pomieszczenie pozostaje zimne, wymienia się ten grzejnik albo montuje tam klimakonwektor.
Czy działa też przy dużym mrozie?
Tak. Propanowe pompy powietrze-woda pracują poniżej -20 °C na zewnątrz, a przy +2 °C wciąż dają wodę 65 °C.
Jaka moc jest potrzebna dla domu?
Zależy od regionu i domu: zwykle między 7,5 a 20 kW. Dobiera się według mocy najzimniejszego dnia, nie według mocy kotła.
Zobacz też: Sterownik pompy ciepła: termostaty, chłodzenie podłogowe i klimakonwektory w jednym systemie · Ile prądu zużywa pompa ciepła: dziennie, rocznie i według mocy, z liczbami z kart technicznych · Pompa ciepła i fotowoltaika: ile naprawdę pokrywa dach, miesiąc po miesiącu, i jak sprawić, by pracowały razem · Kocioł hybrydowy i hybrydowa pompa ciepła: czym są naprawdę i dlaczego ich nie robimy · Serwis pompy ciepła: co robić, jak często, co jest obowiązkowe i jaka jest żywotność · Krzywa grzewcza pompy ciepła: co to jest, dlaczego ustawia się ją o 5 stopni za wysoko i jak obejść się bez niej · Pompa ciepła w starym domu: da się, także z grzejnikami, wiedząc, ile zużyje · Pompa ciepła wysokotemperaturowa: do 70 °C, ile zużywa więcej i kiedy jest naprawdę potrzebna · Pompa ciepła czy gaz: prawdziwe wady pompy ciepła, opinie negatywne i jak ich uniknąć · Równoważenie hydrauliczne i regulacja grzejników przy pompie ciepła
Wszystkie pigułki techniczne są na stronie cyklu.
