Pompa ciepła ze szronem, parą lub wodą pod spodem: co jest normalne i kiedy wezwać serwis
Zimą właściciel pompy ciepła widzi, jak robi rzeczy, których kocioł nie robi: pokrywa się szronem, wypuszcza chmurę pary, zostawia pod sobą wodę. W Polsce „odprowadzenie skroplin z pompy ciepła” wyszukuje się 170 razy w miesiącu, w Niemczech „Wärmepumpe vereist” 590 razy i „Wärmepumpe dampft” 480. Wyjaśniamy tu, dlaczego tak się dzieje, gdzie musi trafić woda i kiedy trzeba wezwać serwis.
01
Dlaczego wymiennik się szroni
Żeby wziąć ciepło z powietrza, wymiennik zewnętrzny musi być zimniejszy od powietrza. Powietrze niesie parę wodną, a im jest zimniejsze, tym mniej może jej utrzymać: kilogram powietrza o temperaturze +2 °C i wilgotności 85% zawiera 3,7 grama wody, ale przy wymienniku o −5 °C utrzyma tylko 2,5. Reszta osiada na lamelach jako szron. Dlaczego liczy się odstęp lamel, piszemy w artykule o lamelach.

02
Ile mocy zabiera szron
Zespół Uniwersytetu w Aarhus i Danish Technological Institute obliczył, ile traci wymiennik, który szroni się przy powietrzu +2 °C: po godzinie bez odszraniania 9% mocy przy wilgotności 50% i 34% przy 85%. Dlatego urządzenie musi roztopić szron, a liczy się, kiedy to robi: nasze odszraniają, gdy wymiennik jest zatkany, a nie według zegara, jak wyjaśniamy w artykule o odszranianiu.


03
Para to odszranianie
Przy odszranianiu urządzenie na kilka minut odwraca obieg: wymiennik się nagrzewa, szron topnieje, a część paruje w zimnym powietrzu. To biała chmura, która unosi się, gdy wentylator stoi. To nie dym: nic się nie pali, to woda. Po odszranianiu wentylator rusza, a chmura znika.
04
Gdzie odprowadzić wodę
Woda z odszraniania spływa z tacy pod urządzeniem, a w wilgotne dni jest jej dużo. Musi trafić tam, gdzie nie zamarznie i nie przeszkadza: nigdy na ścieżkę ani chodnik, gdzie zimą zamienia się w taflę lodu; do złoża żwirowego poniżej głębokości przemarzania gruntu albo do odpływu tam, gdzie pozwala na to gmina, z rurą chronioną przed mrozem. Urządzenie powinno stać nad ziemią, żeby śnieg nie zasłaniał wymiennika, a woda mogła odpłynąć. Jak się je montuje, piszemy w artykule o montażu.

05
Kiedy wezwać serwis
Szron, który pojawia się i znika, para przez kilka minut i kapiąca woda to normalna praca. Do sprawdzenia są: wymiennik cały biały od godzin, gdy dom się wychładza, ciągła para przy pracującym wentylatorze, blok lodu rosnący pod urządzeniem i łopaty wentylatora dotykające lodu lub śniegu. Co sprawdza się co roku, piszemy w artykule o serwisie.

06
Przy prawdziwym mrozie mniej szronu
Brzmi dziwnie, ale najgorszy szron nie przychodzi z suchym mrozem: przy −10 °C kilogram powietrza o wilgotności 85% niesie 1,4 grama wody, mniej niż połowę tego co przy +2 °C. Najtrudniejsze są wilgotne dni koło zera, z mgłą albo mokrym śniegiem. Jak urządzenie pracuje poniżej zera, piszemy w artykule o mrozie. Jeśli chcesz opinii o swojej instalacji, zapytaj nas.
07
Najczęstsze pytania
Czy to normalne, że pompa ciepła się szroni?
Tak: wymiennik zewnętrzny pracuje poniżej zera, a wilgoć z powietrza osiada na nim jako szron. Urządzenie go roztapia odszranianiem. Nie jest normalne, jeśli wymiennik godzinami pozostaje cały biały, a dom się wychładza.
Dlaczego pompa ciepła dymi?
To nie dym, tylko para: przy odszranianiu wymiennik się nagrzewa, szron topnieje, a część paruje w zimnym powietrzu. Trwa to kilka minut, przy stojącym wentylatorze.
Dlaczego pod pompą ciepła jest woda?
To roztopiony szron z odszraniania. Musi trafić do złoża żwirowego albo do odpływu chronionego przed mrozem, nigdy na ścieżkę.
Gdzie odprowadzić skropliny z pompy ciepła?
Do złoża żwirowego poniżej głębokości przemarzania albo do odpływu tam, gdzie pozwala gmina, z rurą chronioną przed mrozem. Nie na chodniki ani ścieżki, gdzie zamarzają.
Kiedy pompa ciepła szroni się najbardziej?
Przy wilgotnym powietrzu koło zera, mgle albo mokrym śniegu. Przy suchym mrozie powietrze niesie mało wody i szron rośnie wolniej.
Kiedy wezwać serwis?
Gdy wymiennik od godzin jest biały, a dom się wychładza, gdy para wychodzi także przy pracującym wentylatorze, gdy pod urządzeniem rośnie blok lodu albo łopaty dotykają lodu lub śniegu.
Źródła: Alvandifar, Kristófersson, Forooghi, Frost formation non-uniformity in a multi-circuit V-shape evaporator, International Journal of Refrigeration 157 (2024) · WMO, Guide to Instruments and Methods of Observation (WMO-No. 8), Magnus
Zobacz też: Pompa ciepła nie grzeje lub zużywa za dużo prądu: prawdziwe przyczyny i co sprawdzić
Wszystkie porady techniczne są na stronie rubryki.


