Verwarmen zonder gas: elektrisch of warmtepomp, en wat het echt kost
„Van het gas af“ wordt in Nederland 720 keer per maand gezocht, „huis verwarmen zonder gas“ 210 keer en „warm water zonder gas“ 170 keer. Het korte antwoord, met de prijzen van vandaag: direct elektrisch verwarmen kost 1,4 keer zoveel als gas; een warmtepomp kost minder dan gas zodra haar seizoens-COP boven 1,4 ligt. Hier zijn de cijfers, en wat elke manier om zonder gas te verwarmen voor het huis betekent.
01
Wat een kWh warmte vandaag kost
Eurostat geeft voor Nederlandse huishoudens in het eerste halfjaar van 2026 een stroomprijs van 24,4 cent per kWh en een gasprijs van 16,2 cent per kWh, alle belastingen inbegrepen. Gas is per kWh goedkoper, maar de ketel maakt er niet alles warmte van: een HR-ketel levert ongeveer 90 %, dus een kWh warmte uit gas kost 18,0 cent. Een elektrische ketel, een paneelverwarming of een infraroodpaneel maken van een kWh stroom een kWh warmte: 24,4 cent, 1,4 keer zoveel. Een warmtepomp maakt van een kWh stroom drie, vier of vijf kWh warmte, afhankelijk van haar seizoens-COP (SCOP): 8,1 cent bij SCOP 3, 6,1 bij SCOP 4, 4,9 bij SCOP 5. Het omslagpunt met gas ligt bij een SCOP van 1,4: daaronder wint gas, daarboven de warmtepomp. Wat de COP is en hoe hij wordt gemeten staat in het artikel over COP en SCOP.
02
Elektrische ketel of elektrische kachels: wanneer ze zinvol zijn
De elektrische ketel is de makkelijkste wissel: dezelfde radiatoren, dezelfde leidingen, geen rookkanaal. Het is ook de duurste manier om een huis te verwarmen, want elke kWh warmte is een kWh stroom. Voor een kleine, zelden verwarmde flat of een vakantiehuis dat een paar weken per jaar wordt gebruikt kan de lage aanschafprijs nog winnen van de gebruikskosten. Voor een huis dat elke dag wordt verwarmd niet: de rekening wordt 1,4 keer zo hoog. Paneelkachels, oliegevulde radiatoren en infraroodpanelen volgen dezelfde regel; infrarood voelt sneller warm omdat het mensen en muren verwarmt in plaats van de lucht, maar gebruikt nog steeds een kWh stroom per kWh warmte. Van het gas af gaan scheelt het vastrecht van gas, maar dat dicht geen gat van 1,4 op 1.
03
Accumulatiekachels en daluren
Accumulatiekachels laden ’s nachts op tegen het lagere tarief en geven de warmte overdag af. De stroom blijft een kWh erin, een kWh eruit; alleen de prijs van de kWh verandert. Of het loont hangt af van het tarief en van hoeveel warmte er komt wanneer je hem nodig hebt: met stenen die om 2 uur ’s nachts zijn geladen is het huis om 7 uur warm en ’s avonds lauw. Een warmtepomp draait ook goed op een daltarief, met het verschil dat ze uit elke goedkope kWh drie of vier kWh warmte haalt; de energie-optimalisator doet precies dat, door warmte in de muren van het huis op te slaan als stroom goedkoop is of de zon op het dak staat.
04
Pellets, olie en propaan: het blijft een ketel
Olie en propaan zijn de gebruikelijke antwoorden waar geen aardgas ligt. Ze houden de radiatoren en de boiler, en ze houden de tank, de leveringen, het rookkanaal en het jaarlijkse onderhoud. Een pelletketel heeft een opslag, een vijzel en het verwijderen van as nodig, en produceert fijnstof; de vergelijking met de warmtepomp staat in het artikel over pelletketels. Geen van de drie haalt de verbranding uit het huis: ze verschuift van de ene brandstof naar de andere.
05
De warmtepomp: die minder kost dan gas
Een warmtepomp maakt geen warmte, ze verplaatst hem: ze haalt hem uit de buitenlucht en brengt hem op een hogere temperatuur het huis in (hoe een warmtepomp werkt). Daarom wordt een kWh stroom drie, vier of vijf kWh warmte. Onze lucht-water-warmtepomp op propaan van 7,5 kW heeft een SCOP van 5,51 met water van 35 °C en van 4,31 met water van 55 °C (datablad, gemiddeld klimaat): met de prijzen hierboven is dat 4,4 en 5,7 cent per kWh warmte. Ze levert 7,5 kW bij +7 °C buiten, 5,3 kW bij -7 °C en 4,2 kW bij -15 °C, blijft werken onder -20 °C en zit met de stilte-kit op 53 dB(A). Het koudemiddel is R290, propaan: dat laat het water tot 70 °C komen en houdt het rendement hoog als het koud is (hoe een propaanmachine is gebouwd).
06
Kunnen de radiatoren blijven?
Ja. Onze propaanmachines leveren water tot 70 °C, dus de radiatoren die met de ketel werkten werken ook met de warmtepomp. Wat verandert is de rekening: hoe heter het water, hoe lager de COP. Onze machine van 12 kW levert bij -7 °C met water van 55 °C 10,09 kW bij COP 2,06 (datablad EN 14511): op de koudste dagen kost de warmtepomp met radiatoren ongeveer evenveel als gas, op de zachte dagen, en dat is het grootste deel van de winter, minder. Grotere radiatoren, of dezelfde op 45 °C na het inregelen, trekken het gemiddelde weer omhoog: zie warmtepomp met radiatoren en hoe je radiatoren inregelt. Voor een oud huis met veel warmteverlies staan de cijfers in het artikel over het oude huis.
07
Een jaar rekeningen, doorgerekend
Neem een huis dat 10.000 kWh warmte per jaar nodig heeft. Met de gasketel kost het jaar 1.802 € aan gas, plus het vastrecht. Met een elektrische ketel of kachels, 10.000 kWh stroom: 2.440 €. Met de warmtepomp bij SCOP 3, 3.333 kWh stroom: 813 €; bij SCOP 4, 2.500 kWh: 610 €; bij SCOP 5, 2.000 kWh: 488 €. De stroomaansluiting is er in alle gevallen en blijft buiten beschouwing. Wat een warmtepomp per dag en per maat verbruikt, met de cijfers van de databladen, staat in het artikel over het verbruik; hoeveel het dak daarvan dekt in het artikel over zonnepanelen.
08
Wat er in huis verandert
Een buitenunit, op de grond of aan de muur, met twee leidingen het huis in (waar hij komt en hoe hij wordt geïnstalleerd). Een boiler, want een warmtepomp maakt geen warm water op het moment zelf zoals een combiketel (warm water met de warmtepomp): „warm water zonder gas“ is de vraag die altijd volgt. Een aansluiting die hem kan voeden: een kleine machine past op een normale 1-faseaansluiting, grotere gaan beter op 3 fase (1 fase of 3 fase). Een geluidscheck naar de buren (hoeveel geluid een warmtepomp maakt). De gasmeter kan weg, met zijn vastrecht.
09
De ketel als reserve houden?
Wij raden het af. Een hybride is een ketel plus een warmtepomp die te klein is voor het huis, met twee installaties om te onderhouden en een gascontract dat blijft (wat een hybride echt is). Een warmtepomp die op het werkelijke warmteverlies van het huis is gekozen verwarmt het alleen tot de ontwerptemperatuur, en daaronder dekt een klein elektrisch element de paar uren per jaar waarin het nodig is (wanneer het element aanslaat). De maat is alles: een inverterwarmtepomp wordt gekozen om meestal op half vermogen te draaien (hoe een warmtepomp wordt gedimensioneerd). Voor het huis dat u in gedachten hebt, vraag het ons.
10
Veelgestelde vragen
Is elektrisch verwarmen duurder dan gas?
Direct elektrisch verwarmen wel: met de Eurostat-prijzen van het eerste halfjaar 2026 kost een kWh warmte 18,0 cent uit een gasketel en 24,4 cent uit een elektrische ketel of kachels. De warmtepomp is de uitzondering: 6,1 cent bij SCOP 4.
Van het gas af: loont de warmtepomp?
Ja, zodra haar seizoens-COP boven 1,4 ligt. Onze propaanmachine van 7,5 kW heeft een SCOP van 5,51 met water van 35 °C en 4,31 bij 55 °C: 4,4 en 5,7 cent per kWh warmte tegen 18,0 voor gas.
Elektrische ketel of gasketel?
Per kWh warmte kost de elektrische ketel 1,4 keer de gasketel. Hij is alleen zinvol waar het huis zelden wordt verwarmd. Voor een huis dat elke dag wordt verwarmd is de manier om zonder gas te verwarmen en minder te betalen de warmtepomp.
Kan ik zonder gas verwarmen en de radiatoren houden?
Ja. Onze propaanmachines leveren water tot 70 °C, dus de bestaande radiatoren werken. Minder heet water betekent een hogere COP: radiatoren inregelen en op 45-50 °C draaien is waar het grootste deel van de besparing zit.
En warm water zonder gas?
Dat maakt dezelfde warmtepomp, in een boiler: tot 70 °C met propaan. Het is niet op het moment zelf zoals bij de combiketel, daarom is de boiler nodig; goed gedimensioneerd komt u geen warm water tekort.
Moet ik de gasketel als reserve houden?
Nee. Een goed gedimensioneerde warmtepomp verwarmt het huis alleen; een klein elektrisch element dekt de paar koudste uren. De ketel houden betekent twee installaties onderhouden en een gascontract dat blijft.
Alle technische tips staan op de pagina van de reeks.
