Warmtepompboiler of de warmtepomp van de installatie: warm tapwater

Warm tapwater maak je met de warmtepomp op twee manieren: met een warmtepompboiler, een apart toestel met een eigen vat, of met de lucht-water warmtepomp van de installatie, dezelfde die het huis verwarmt en koelt. Hier leggen we uit wanneer het ene en wanneer het andere loont, op welke temperatuur het water moet blijven, hoe groot de boiler moet zijn en wat het verbruikt.

Twee wegen

Warmtepompboiler: maakt alleen warm tapwater. Past als de gasverwarming blijft of als een elektrische boiler vervangen moet worden.
Lucht-water warmtepomp van de installatie: verwarmt, koelt en maakt warm tapwater met één buitenunit en een boiler. De keuze als de cv-ketel eruit gaat.

De warmtepompboiler

Het is een vat met een kleine warmtepomp erop: hij haalt warmte uit de lucht van de ruimte waar hij staat, een kelder, een garage, een bijkeuken, en stopt die in het water. De onze, op propaan R290, hebben 200 en 300 liter, klasse A+, verwarmen het water tot 75 °C en werken met ruimtelucht tussen -7 en 43 °C. Volgens EN 16147 haalt het model van 300 liter COP 3,25 bij lucht van 7 °C en COP 4,03 bij lucht van 20 °C, en levert het 330 liter water van 40 °C. Er zit ook een elektrisch element van 2 kW in voor de dagen dat het nodig is. Hij verplaatst 350 m³ lucht per uur en koelt de ruimte wat af: daarom hoort hij in een onbewoonde ruimte.

De warmtepomp van de installatie: tot 70 °C

Gaat de cv-ketel eruit, dan is het slim dat dezelfde lucht-water warmtepomp ook het warme tapwater maakt: één buitenunit, een boiler in huis en een driewegklep die het water van de machine naar de boiler stuurt wanneer nodig. Propaan, R290, zou tot 82 °C kunnen condenseren; wij begrenzen onze machines op 70 °C, zodat de compressor langer meegaat. Die 70 °C zijn nodig: tussen het water dat de machine verlaat en dat in de boiler zit ongeveer 4 graden, bij een van onze installaties 48,0 °C aanvoer en 44,2 °C in de boiler. Voor 60 °C in het vat moet de machine minstens 64 °C leveren, en een warmtepomp die bij 55 °C stopt, haalt dat niet. Hoe een propaanmachine gebouwd is, staat in het artikel over R290.

Een van onze lucht-water warmtepompen met de boiler voor warm tapwater ernaast.

Op welke temperatuur het water moet blijven

De Italiaanse richtlijnen over legionella uit 2015 zien het risico bij water tussen 20 en 50 °C. In installaties met circulatie vragen ze minstens 60 °C in de vaten en minstens 50 °C aan de voet van de circulatieleidingen; bij de kraan brengt een thermostatische menger het water op 42-44 °C om verbranding te voorkomen. Thermische desinfectie gebeurt bij 70-80 °C. In huis is 45-50 °C genoeg voor dagelijks gebruik en dat kost minder, en af en toe moet de boiler voor de hygiëne hoog worden opgestookt: onze regeling doet dat zelf.

De temperaturen van warm tapwater: het risicogebied voor legionella, de minima uit de richtlijnen en de grens van onze machines.

Hoe groot de boiler moet zijn

Een kleine boiler kost veel. Met 300 of 500 liter draait de driewegklep drie keer per dag; met 100 of 150 liter moet de machine tot elk half uur naar tapwater schakelen, in de zomer zelfs terwijl ze koelt, verspilt energie en slijt sneller. Is er weinig ruimte, dan is een bi-buffer beter, twee vaten boven elkaar op de plaats van één: zie het artikel over het buffervat.

Hoe vaak per dag de machine naar warm tapwater schakelt: drie keer met een grote boiler, tot elk half uur met een kleine.

Wat het verbruikt

Om te vergelijken gebruiken we tapprofiel L van het Europese energielabel: 11,655 kWh warmte per dag, 4.254 kWh per jaar (Verordening (EU) 814/2013). Een elektrische boiler haalt alles uit stroom: 4.254 kWh. Een warmtepompboiler met COP 3,25 gebruikt ongeveer 1.300, met COP 4,03 ongeveer 1.050: een derde tot een vierde. De warmtepomp van de installatie zit in dezelfde orde: bij 55 °C haalt onze SP 10 COP 3,53 met lucht van +7 °C. De volledige berekening voor het huis staat in het artikel over het verbruik.

De stroom van een jaar voor warm tapwater met tapprofiel L van het EU-label: elektrische boiler en warmtepompboiler.

Met zonnepanelen

Warm tapwater is de eenvoudigste manier om de stroom van de panelen te gebruiken: de boiler is een waterbatterij. Zonder batterij verwarm je hem het best in de zonuren; met batterij kan het op elk uur. Zie het artikel over warmtepomp en zonnepanelen.

Wat te kiezen

Gasverwarming die blijft, of een elektrische boiler die vervangen moet worden: de warmtepompboiler. Een cv-ketel die eruit gaat: één lucht-water warmtepomp voor verwarming, koeling en warm tapwater, met een boiler van 300 liter of meer. Voor een huis ga je meestal tot 20 kW.

Vraag ons om informatie

Een huis met een van onze lucht-water warmtepompen in de tuin.

Veelgestelde vragen

Kan een warmtepomp ook warm tapwater maken?

Ja. De lucht-water warmtepomp verwarmt een boiler via een driewegklep; onze R290-machines halen 70 °C aanvoer.

Warmtepompboiler of de warmtepomp van de installatie?

Blijft de gasverwarming, dan is de warmtepompboiler genoeg. Gaat de cv-ketel eruit, dan is één lucht-water warmtepomp voor verwarming, koeling en tapwater de betere keuze.

Hoeveel verbruikt een warmtepompboiler?

Met tapprofiel L van het EU-label 4.254 kWh warmte per jaar, ongeveer 1.050-1.300 kWh stroom bij COP 4,03-3,25, tegen 4.254 voor een elektrische boiler.

Op welke temperatuur moet warm tapwater blijven?

Voor gebruik is 45-50 °C genoeg. De richtlijnen over legionella vragen minstens 60 °C in de vaten van installaties met circulatie; thuis moet de boiler af en toe hoog.

Hoe groot moet de boiler bij een warmtepomp zijn?

300-500 liter: de machine schakelt drie keer per dag naar tapwater. Met 100-150 liter tot elk half uur, met energieverspilling en meer slijtage.

Waar zet je een warmtepompboiler?

In een onbewoonde ruimte zoals kelder, garage of bijkeuken: hij haalt warmte uit de ruimtelucht, werkt tussen -7 en 43 °C en koelt die wat af.