Aanvoertemperatuur van de warmtepomp: vloerverwarming, ventilatorconvectoren en radiatoren, en wie hem kiest
De aanvoertemperatuur van de warmtepomp is de temperatuur van het water dat de warmtepomp verlaat richting de installatie. Geen enkel getal bepaalt zo sterk hoeveel een warmtepomp verbruikt: met hetzelfde huis, dezelfde kou buiten en dezelfde machine kost water van 45 °C in plaats van 35 een kwart meer stroom. Hier leggen we uit welke aanvoertemperatuur vloerverwarming en de andere soorten installatie nodig hebben, waarom hij meestal hoger wordt ingesteld dan nodig, en hoe onze machines hem zelf vinden, installatie voor installatie, ook bij een oude installatie.
01
Wat is de aanvoertemperatuur van de warmtepomp, en het verschil met de retour
De aanvoer is het warme water dat de machine verlaat; de retour is hetzelfde water dat terugkomt nadat het warmte heeft afgegeven aan de vloer, de ventilatorconvectoren of de radiatoren. Het verschil tussen de twee, met een warmtepomp meestal 5-7 graden, is de warmte die aan het huis wordt geleverd. In de technische gegevens staat de aanvoertemperatuur als „uitgaande watertemperatuur”: dat is de voorwaarde waarbij vermogen en COP worden gemeten, bijvoorbeeld 35 °C voor vloerverwarming en 55 °C voor radiatoren.
02
Welke aanvoertemperatuur vloerverwarming, ventilatorconvectoren en radiatoren nodig hebben
Elk afgiftesysteem geeft warmte op een andere manier af en heeft water van een andere temperatuur nodig.
- Vloerverwarming: in een standaardinstallatie stroomt het water met 28-35 °C, met de hoge waarde op de koudste dagen. Onze machines gaan lager: in een huis met vloerverwarming dat door de HCC wordt geregeld, zit het water ’s ochtends op 23 °C en loopt het ’s avonds op de koudste dagen op tot 27-28 °C. Het oppervlak is groot, nauwelijks lauw water volstaat, en dit is het terrein waarop een warmtepomp het best presteert.
- Ventilatorconvectoren: 40-45 °C. Een ventilator blaast lucht over de batterij, dus het uitwisselingsoppervlak is klein, maar er stroomt veel lucht langs. Daarover schreven we in de tip over ventilatorconvectoren.
- Radiatoren: dat hangt af van hoe groot ze zijn ten opzichte van de kamer. Een installatie die is ontworpen voor een ketel van 70 °C werkt met een warmtepomp op de koudste dagen tussen 45 en 55 °C, en in het tussenseizoen veel lager. Zie de tip over radiatoren.
- Tapwater: dat is geen aanvoertemperatuur voor verwarming, maar de machine moet in de boiler 55-60 °C halen. De onze halen 70 °C wanneer dat nodig is.
Dit zijn de waarden van de koudste dagen. Het grootste deel van de winter heeft een installatie 5-10 graden minder nodig, en daar wordt het verbruik bepaald.

03
Wat elke graad extra kost
Met een warmtepomp wordt warmte niet geproduceerd maar verplaatst: hoe hoger de temperatuur waarop ze moet worden gebracht, hoe harder de compressor werkt. In de tip over de COP toonden we de gecertificeerde gegevens van een van onze machines: van 35 naar 55 °C aanvoertemperatuur gaan kost ongeveer een derde van de COP, bij elke buitentemperatuur. Verdeeld over de 20 graden verschil is dat ongeveer 1,5-2% verbruik voor elke graad aanvoertemperatuur extra. Tien graden extra, uit voorzichtigheid de hele winter aangehouden, is 15-20% van de verwarmingsrekening.
04
Waarom de aanvoertemperatuur hoger wordt ingesteld dan nodig
Wie de installatie in bedrijf stelt, legt de aanvoertemperatuur vast, of de stooklijn die haar aanstuurt, met de koudste dag van het jaar in gedachten en een huis vol rillende mensen die bellen. Om geen risico te nemen voegt hij marge toe: 5 graden, soms 10. De marge blijft het hele seizoen, ook op milde dagen, en dat zijn de meeste. Het is geen fout van de installateur: bij een ketel kostte die marge bijna niets, omdat het rendement van een ketel weinig verandert met de watertemperatuur. Bij een warmtepomp is het de duurste post.
05
De beperking van de stooklijn
De meeste warmtepompen regelen de aanvoertemperatuur met de stooklijn: bij elke buitentemperatuur hoort een watertemperatuur. Het is een methode die naar buiten kijkt en niet naar binnen: ze weet niet of het in huis 19 of 22 graden is, of de zon op de ramen schijnt, of de vloer al warmte heeft opgeslagen. Daarover schreven we in de tip over de stooklijn. Het gevolg is dat de stooklijn met de hand moet worden ingesteld, en wie hem instelt, houdt hem hoog.
06
Hoe de HCC de laagste aanvoertemperatuur vindt, bij elke installatie
Templari-warmtepompen hebben standaard de HCC, het regelsysteem dat de sensoren in de kamers uitleest en de installatie aanstuurt. Met de HCC actief kiest niemand de aanvoertemperatuur vooraf: de machine start laag en verhoogt het water alleen zoveel als nodig is om de kamers op de gevraagde temperatuur te houden. Als de kamers bij 32 °C op 20 blijven, blijft hij op 32; als het huis begint af te koelen, gaat hij omhoog. De installatietemperatuur die op het paneel wordt ingevoerd, bijvoorbeeld 45 °C, is het maximum dat bereikt kan worden, niet het doel.
Dit geldt voor elke installatie die al in huis is: vloerverwarming, ventilatorconvectoren, grote of kleine radiatoren, gemengde installaties met meerdere zones. De machine hoeft niet te weten hoe de installatie in elkaar zit: ze meet het aan het resultaat. Een installatie met te grote radiatoren ontdekt zelf dat 42 °C genoeg is; een vloerverwarming ontdekt dat 23-28 °C genoeg is, waar een standaardinstallatie op 28-35 zit. De installateur hoeft de juiste stooklijn niet te raden, en de veiligheidsmarge bestaat niet meer, omdat de machine bijstuurt zodra het huis erom vraagt. Het resultaat, bij de installaties die we volgen, is een aanvoertemperatuur die gemiddeld 5 graden lager ligt dan hetzelfde huis met de stooklijn zou hebben: met de 1,5-2% per graad hierboven is dat 7-10% minder stroom gedurende de hele winter, nog voordat de uren worden meegeteld waarin de machine veel lager zit.
Bij meerdere zones redeneert de HCC zone per zone: de vloerzone krijgt water dat op haar eigen temperatuur is gemengd, de radiatorzone het water dat ze nodig heeft, en de machine produceert alleen de hoogste van de vragen op dat moment.

07
Wat er op de rekening verandert
In de tip over de energieoptimalisatie beschreven we een huis met vloerverwarming waarin de aanvoer ’s ochtends op 23 °C en ’s avonds op 27-28 °C loopt, waar een installateur vast 35 °C zou hebben ingesteld. Het seizoensrendement stijgt met een of twee COP-punten, omdat de machine bijna altijd onder de nominale waarde van de aanvoertemperatuur werkt. Bij radiatoren komt de winst uit de tijd: meer uren met laag water, in plaats van enkele uren met hoog water. De 65-70 °C waartoe onze machines in staat zijn, beschreven in de tip over hoge temperatuur, zijn zelden nodig, en de HCC gebruikt ze alleen wanneer het huis ze echt vraagt.
08
Oude installatie: wat te controleren
Wie een warmtepomp op een bestaande installatie zet, krijgt vaak te horen dat „de radiatoren op 70 graden werken”. In de meeste huizen is dat niet zo: de radiatoren zijn ruim gekozen, en de ontwerpdag van -5 °C komt maar enkele dagen per jaar voor. Drie controles voordat je radiatoren vervangt: het hydraulisch inregelen, omdat een radiator die weinig water krijgt een hoge aanvoertemperatuur voor iedereen vraagt; de thermostaatkranen, die water moeten doorlaten wanneer de aanvoertemperatuur laag is; en een proef in de winter met de ketel verlaagd naar 50 °C, die meteen laat zien of het huis toch warm wordt. In de tip over het oude huis staat het hele traject.
09
Wat je vraagt voordat je koopt
- Bij welke aanvoertemperatuur de COP is opgegeven: 35 °C is vloerverwarming, 55 zijn radiatoren; de twee getallen moeten bij dezelfde aanvoertemperatuur worden vergeleken.
- Is de aanvoertemperatuur vast, volgt ze een stooklijn of past ze zich aan de kamers aan? Een vast getal is een marge die de hele winter wordt betaald.
- Tot welke aanvoertemperatuur de machine op de koudste dagen komt, zonder elektrisch verwarmingselement.
- Bij meerdere zones, of elke zone haar eigen temperatuur krijgt of dat alle zones de hoogste krijgen.
Als je een warmtepomp kiest voor een installatie die er al is, vraag ons om informatie: wij vertellen je bij welke aanvoertemperatuur hij in jouw huis zou werken.
10
Veelgestelde vragen
Wat is de juiste aanvoertemperatuur voor vloerverwarming?
In een standaardinstallatie 28-35 °C. Met de regeling op de kamers van onze machines zit het water bijna de hele winter tussen 23 en 28 °C: de vloer is nauwelijks lauw, en dit is het terrein waarop de warmtepomp het best presteert.
Welke aanvoertemperatuur hebben radiatoren nodig met een warmtepomp?
Tussen 45 en 55 °C op de koudste dagen als de installatie was ontworpen voor een ketel van 70 °C, en veel minder in de rest van de winter. Met de HCC actief vindt de machine zelf de waarde die volstaat.
Hoeveel meer verbruik per graad aanvoertemperatuur?
Ongeveer 1,5-2%: volgens de gecertificeerde gegevens van een van onze machines kost van 35 naar 55 °C gaan ongeveer een derde van de COP.
Kan ik een vaste lage aanvoertemperatuur instellen om te besparen?
Op koude dagen wordt het huis niet warm en op milde dagen verspil je toch. Beter een regeling die zich aan de kamers aanpast: ze start laag en gaat alleen omhoog wanneer het nodig is.
Hoeveel verlaagt de HCC de aanvoertemperatuur?
Gemiddeld met 5 graden ten opzichte van de stooklijn van hetzelfde huis, dat is 7-10% minder stroom; bij vloerverwarming zelfs meer, omdat het water daalt naar 23-28 °C waar een standaardinstallatie op 28-35 zit.
Is een installateur nodig om de aanvoertemperatuur van een Templari-warmtepomp in te stellen?
Nee: met de HCC actief vindt de machine de aanvoertemperatuur, bij elke installatie. Op het paneel voer je alleen het maximum in dat de installatie kan hebben.
Zie ook: Stooklijn van de warmtepomp · COP van de warmtepomp · Warmtepomp met radiatoren · Hoge-temperatuurwarmtepomp
Alle technische tips staan op de pagina van de rubriek.


