Naar de hoofdinhoud
Technische tips

Warmtepomp en zonnepanelen: hoeveel het dak echt dekt, maand voor maand, en hoe u ze laat samenwerken

Warmtepomp en zonnepanelen horen bij elkaar om een eenvoudige reden: de machine verbruikt stroom en het dak maakt hem. Maar verwarmen is nodig in de winter, als het dak minder maakt, en ’s avonds, als er geen zon is. Wie de nulrekening belooft, slaat deze stap over. Hier zijn de echte cijfers, maand voor maand, en de drie manieren om de twee te laten samenwerken.

01

Hoeveel een dak maakt, maand voor maand

Neem een installatie van 6 kWp, de meest gangbare maat op een huis. In Padua maakt die met de juiste helling en oriëntatie ongeveer 8.000 kWh per jaar (PVGIS-gegevens van het onderzoekscentrum van de Europese Commissie). Maar niet gelijkmatig: 919 kWh in juli en 391 in december, minder dan de helft. In Bolzano zijn de cijfers bijna gelijk, in Rome is december 514 waard. Hartje winter geeft een dak van 6 kWp in de Povlakte gemiddeld 13 kWh per dag, en dat tussen tien uur ’s ochtends en drie uur ’s middags.

Maandopbrengst van een zonnepaneelinstallatie van 6 kWp in Padua, Bolzano en Rome, optimale helling en oriëntatie. Bron: PVGIS, Europese Commissie
Maandopbrengst van een zonnepaneelinstallatie van 6 kWp in Padua, Bolzano en Rome, optimale helling en oriëntatie. Bron: PVGIS, Europese Commissie.

02

Hoeveel de warmtepomp vraagt, en wanneer

De verbruiken hebben we op een rij gezet in de tip over verbruik: een Kita SP 10, HP Keymark-gecertificeerd, verbruikt in een jaar gemiddeld Europees klimaat 2.999 kWh met vloerverwarming en 3.881 met radiatoren, bijna alles tussen november en maart. Op een dag van +7 °C vraagt hij ongeveer 14 kWh, op een dag van +2 °C ongeveer 20. Naast de 13 kWh per dag die het dak in december maakt, is het punt meteen duidelijk: in de winter dekt het dak een deel van de verwarming, niet alles. Over het hele jaar verandert de som, want in de lente, in de herfst en voor het warme water in de zomer maakt het dak veel meer dan de warmtepomp vraagt.

03

Het echte probleem zijn de uren, niet de kWh

De zon produceert ’s middags; het huis vraagt warmte vooral ’s avonds en ’s nachts. Zonder iets te verschuiven is de dakstroom die de warmtepomp echt gebruikt een fractie van wat er wordt gemaakt, en de rest gaat voor weinig naar het net. Om het werk naar de zonuren te verschuiven zijn er drie mogelijke buffers. De batterij: die werkt, maar kost tien- tot twintigduizend euro. Het water: de boiler wordt ’s middags met de zon verwarmd en het warme water is er ’s avonds. De muren van het huis: dat doet de energie-optimalisator van HCC, die in de zonuren iets boven het setpoint verwarmt, de warmte in muren en dekvloeren stopt en die ’s avonds laat teruggeven. Het is een of twee COP-punten over het seizoen waard en u koopt het niet: het is het huis.

04

Hoeveel kW zonnepanelen voor een warmtepomp

Het magische getal bestaat niet, maar de som gaat in drie stappen.

  1. Begin met het stroomverbruik van het huis zonder warmtepomp: in Italië zit het typische gezin rond 2.700 kWh per jaar.
  2. Tel de warmtepomp erbij: voor een huis dat nu 1.200 kubieke meter gas verbrandt, 2.400-2.600 kWh met radiatoren, 1.800-1.900 met vloerverwarming (de som staat in de tip over verbruik). In totaal 4.500-5.300 kWh per jaar.
  3. Een dak van 6 kWp maakt er 8.000: op papier dekt het alles. Maar de jaarbalans is geen eigen verbruik: zonder buffer gebruikt het huis direct een deel van wat het maakt en wisselt de rest uit met het net. Met boiler en optimalisator stijgt het gebruikte deel; met batterij stijgt het verder.
  4. Het heeft geen zin het dak te vergroten om januari te dekken: in december zou een dubbele installatie 26 kWh per dag maken in plaats van 13 en de rest van het jaar stroom aan het net weggeven. Beter 6 kWp gedimensioneerd op het verbruik en een goede buffer.

05

In de winter helpt de zon twee keer

In de zonuren is de buitenlucht warmer, en de warmtepomp presteert beter: de SP 10 heeft bij deellast een COP van 7,64 bij +7 °C en COP 3,59 bij -7 °C. Als het dak produceert, maakt de machine warmte met minder stroom. De energie-optimalisator benut precies dit samenvallen: hij laat de warmtepomp werken in de uren dat de zon schijnt en de lucht zacht is, en laat de machine ’s nachts rusten, als de COP slechter is en het dak uit staat.

06

In de zomer klopt de som vanzelf

Koelen is het perfecte geval: het is warm als de zon schijnt, dus als het dak produceert. Dezelfde SP 10 met vloer of ventilatorconvectoren op 18 °C water heeft een EER van 5,43: elke kWh van het dak wordt meer dan vijf kWh koude. In dezelfde uren wordt het tapwater verwarmd. In de zomer gebruikt een huis met zonnepanelen en warmtepomp bijna alleen stroom van het dak.

Huis in Zwitserland na een sneeuwval: op zulke dagen levert het dak weinig en maakt de buffer het verschil; de warmtepomp werkt gewoon door
Huis in Zwitserland na een sneeuwval: op zulke dagen levert het dak weinig en maakt de buffer het verschil; de warmtepomp werkt gewoon door.

07

En in de bedrijfshal

In de bedrijfshal keert het beeld om in het voordeel van zonnepanelen: er wordt overdag gewerkt, machines en klimaatregeling verbruiken als het dak produceert, en het dak is groot. Als orde van grootte is 500-600 vierkante meter dak per 100 kWp nodig, zoals we uitleggen op de pagina over industriële zonnepanelen. De Castelli, in Crocetta del Montello, heeft 10 Kita Air Cold van 40 kW, 400 kW in totaal, geïntegreerd met de nieuwe zonne-installatie van het bedrijf: de lucht-lucht units verwarmen en koelen de hal met stroom van het dak. Hoeveel kW een hal nodig heeft staat in de tip over bedrijfshallen.

Een studie van RSE (Ricerca sul Sistema Energetico, Italië) naar 78 Italiaanse gebouwtypen bevestigt het: warmtepomp en zonnepanelen samen kunnen meer dan 70% van de niet-hernieuwbare primaire energie besparen.

Zonnepanelen op de daken van een bedrijfshal en Kita Air-buitenunits langs de muur: de overdag opgewekte stroom wordt verbruikt door de klimaatregeling
Zonnepanelen op de daken van een bedrijfshal en Kita Air-buitenunits langs de muur: de overdag opgewekte stroom wordt verbruikt door de klimaatregeling.

08

Wat u moet vragen aan wie het u voorstelt

  • Of de regeling het werk van de warmtepomp naar de zonuren kan verschuiven, of alleen de thermostaat volgt.
  • Of ze de muren als buffer gebruikt: zonder batterij is het de enige gratis manier om middagstroom ’s avonds te gebruiken.
  • Of de machine de geproduceerde en verbruikte kWh op het display telt: de onze doen dat, en het is de enige manier om te zien hoeveel van het dak echt in de verwarming terechtkomt.
  • Om beide samen te dimensioneren, op het echte verbruik en niet op vierkante meters dak.
  • Welke subsidies gelden: nationale subsidie voor het vervangen van de ketel door een warmtepomp en de geldende regelingen voor zonnepanelen.

09

Veelgestelde vragen

Hoeveel kW zonnepanelen heeft een warmtepomp nodig?

Voor een vrijstaand huis meestal 6 kWp: in Padua maken die 8.000 kWh per jaar tegenover 4.500-5.300 totaalverbruik van huis plus warmtepomp. Meer is niet nodig: in de winter dekt u toch niet alles, en in de zomer zou u stroom aan het net weggeven.

Werkt de warmtepomp met zonnepanelen ook in de winter en ’s nachts?

Ja, zoals altijd: ’s nachts en op bewolkte dagen haalt hij stroom van het net. Het dak dekt een deel van de winterverwarming en bijna de hele rest van het jaar.

Is een batterij nodig?

Niet verplicht. Een batterij kost tien- tot twintigduizend euro; boiler en energie-optimalisator verschuiven een deel van het werk naar de zonuren zonder er een te kopen.

Hoeveel maakt een installatie van 6 kW in december?

In Padua 391 kWh in de maand, ongeveer 13 kWh per dag, tegenover 919 in juli. In Rome 514 (PVGIS-gegevens).

Hoeveel bespaart u?

Dat hangt af van hoeveel dakstroom het huis echt gebruikt. De eerlijke som maakt u met het verbruik van vorig jaar en het aandeel eigen verbruik; de machine toont het op het display, geproduceerde en verbruikte kWh.

En in een bedrijfshal?

Daar leveren zonnepanelen het meest op: er wordt overdag verbruikt, als het dak produceert, en het dak is groot. Er is 500-600 vierkante meter dak per 100 kWp nodig.