Hybride cv-ketel en hybride warmtepomp: wat ze echt zijn, en waarom wij ze niet maken
“Hybride cv-ketel”, “hybride warmtepomp”, “hybride systeem”: drie namen voor hetzelfde, een gasketel met daarnaast een elektrische buitenunit en een regelaar die beslist welke van de twee aangaat. Het wordt aangeboden als de voorzichtige middenweg: houd het gas, voeg een beetje warmtepomp toe, en het systeem kiest zelf. Wij maken het niet. Niet uit principe: omdat de hybride, stuk voor stuk uit elkaar gehaald, een ketel plus een airco is, en een airco is geen warmtepomp die gebouwd is om een huis in de winter te verwarmen. In deze tip leggen we uit hoe hij in elkaar zit, wanneer hij op gas overschakelt, wat het kost er twee te hebben, en waarom een propaanwarmtepomp die het water op 70 °C levert hem overbodig maakt.
01
Hoe een hybride systeem in elkaar zit
Drie delen. Een hr-ketel, vaak die er al hangt of een nieuwe van hetzelfde merk. Een buitenunit met compressor en warmtewisselaar, aangesloten op een wisselaar die het water van de installatie verwarmt. En een regelaar die op basis van de buitentemperatuur of de prijs van gas en stroom beslist wie er werkt. In de “compacte” versie zitten de binnendelen in één kast aan de muur, met de buitenunit buiten. De naam doet denken aan een nieuwe machine; in werkelijkheid is het een ketel met een airco eraan.
02
De buitenunit: in de meeste gevallen een airco
De buitenunit van bijna alle hybrides is een condensingunit die voor koeling is ontworpen, in grote series voor airco’s wordt gebouwd en is aangepast om water te verwarmen. Je herkent hem aan het gewicht: een splitunit van 8-12 kW weegt 60 tot 120 kg, een warmtepomp van 7,5 kW die voor de winter is gebouwd weegt 155, zoals we uitleggen in de tip over airco en warmtepomp. De ontbrekende kilo’s ontbreken waar je het in de winter ziet. In de wisselaar: de lamellen staan dicht op elkaar, omdat er in de zomer geen rijp bestaat; in de winter, bij vochtige lucht tussen 0 en 7 °C, slibben ze in enkele tientallen minuten dicht en is de machine een deel van de tijd aan het ontdooien in plaats van verwarmen (de lamelafstand en het ontdooien hebben we in de eerste twee tips uitgelegd). En in de compressor: gekozen voor koeling, zonder dampinjectie, verliest hij vermogen naarmate het buiten kouder wordt en met warm water stopt hij ruim voor de 70 °C die radiatoren op de slechtste dagen vragen (tip over compressoren). Het is geen fabricagefout: het is een machine met een ander vak.
03
Het punt waarop hij op gas overschakelt is het verkeerde punt
De regelaar heeft een drempel: onder een bepaalde buitentemperatuur, of als het rendement van de elektrische unit onder een waarde zakt, start hij de ketel. De drempel ligt waar de condensingunit niet meer loont, dus op de koude dagen. Dat is precies het tegenovergestelde van wat nodig is: op koude dagen, als het huis meer warmte vraagt, werkt de ketel; in de tussenseizoenen, als de vraag een fractie is, werkt de elektrische unit. De gasbesparing zit in de maanden waarin toch al weinig gas werd verbrand. Wie een hybride heeft ziet het op de meter: in januari loopt het gas bijna als vroeger.
04
Twee installaties, twee onderhoudsbeurten, een gascontract dat niet wordt opgezegd
Met de hybride blijven alle vaste kosten van gas: het contract met zijn vastrecht ook bij nul verbruik, het rookkanaal, de rookgascontrole, het jaarlijkse ketelonderhoud. Daar komt het onderhoud van de warmtepomp bij. Twee machines, twee monteurs, twee dingen die stuk kunnen gaan, en een regelaar die ze op één lijn moet houden. De prijs, na de naam de meest gezochte term, moet je zo lezen: je koopt twee warmtebronnen voor het werk van één, en de tweede werkt wanneer het hem uitkomt.
05
Waarom de hybride ontstond, en waarom hij nu niet meer nodig is
De hybride ontstond om drie beperkingen van de warmtepompen van tien jaar geleden op te vangen: water niet boven 50-55 °C, vermogen dat onder nul instortte, oude radiatoren die 70 °C vroegen. Met propaan bestaan die beperkingen niet meer. Onze lucht-water-warmtepompen op R290 leveren water van 70 °C, voor radiatoren en voor tapwater, en houden hun vermogen ook als het buiten koud is: de Kita X 7,5 geeft 7,5 kW bij +7 °C, 5,4 kW bij -7 en 4,3 kW bij -15, en wordt gedimensioneerd op de ontwerpkou van de streek, niet op de zachte dag (tip over dimensionering). De gecertificeerde SCOP is 5,61 met vloerverwarming en SCOP 4,39 met radiatoren op 55 °C. Zo’n machine heeft niemand nodig die haar vervangt als het koud wordt.
06
Wat echt nodig is: één warmtepomp, en hooguit een klein verwarmingselement
Een propaanwarmtepomp gedimensioneerd op het huis: de Kita X van 7,5 of 9 kW voor appartementen en kleine huizen (onze lucht-water-warmtepompen). De boiler voor tapwater. De radiatoren die er hangen, als het huis niet lekt als een zeef. Met zonnepanelen op het dak maakt het huis een goed deel van de stroom zelf. En, als de ontwerper het wil, een klein elektrisch veiligheidselement in het buffervat: enkele kW die de hele winter uit blijven en alleen dienen als de machine door een storing stilstaat. Dat is geen hybride: het is een elektrische installatie met een reserve, zoals het reservewiel in de kofferbak. Gas is niet nodig, het contract wordt opgezegd, het rookkanaal blijft leeg.
07
In appartementen en waar geen tuin is
Het klassieke bezwaar tegen afscheid van gas is ruimte: in een appartement of een rijtjeshuis past de warmtepomp niet. Wie een hybride zoekt, stellen wij de Kita X voor: een serieuze propaanwarmtepomp, gebouwd voor de winter, een compacte monoblock van 7,5 of 9 kW met een gecertificeerd geluidsvermogen van 53 dB(A). Hij staat buiten, naast het huis, en brengt gas noch koudemiddel binnen. Aan de kant van de installatie verzamelt de technische kast, inbouw of vrijstaand, boiler, circulatiepompen en bedieningspaneel in de ruimte van een muurkast: de stookruimte zit waar de ketel stond.
08
Wat u moet vragen aan wie u een hybride voorstelt
- Welke machine de buitenunit is: gebouwd om in de winter water te verwarmen, of een aangepaste condensingunit uit de airco-wereld? Het gewicht zegt veel.
- Welke lamelafstand de wisselaar heeft en hoe het ontdooien wordt geregeld.
- Welke compressor erin zit, en tot welke watertemperatuur hij komt zonder de ketel.
- Bij welke buitentemperatuur de regelaar op gas overschakelt, en hoeveel winteruren in uw streek onder die drempel liggen.
- Wat gascontract, rookgascontrole en twee onderhoudsbeurten elk jaar kosten.
- Of met één warmtepomp op 70 °C aanvoer, gedimensioneerd op het huis, de ketel nog nodig zou zijn.
09
Veelgestelde vragen
Wat is een hybride cv-ketel?
Een gasketel met daarnaast een elektrische buitenunit en een regelaar die kiest welke aangaat. In de meeste gevallen is de buitenunit een airco die is aangepast om water te verwarmen.
Hoe werkt een hybride warmtepomp?
Boven een bepaalde buitentemperatuur werkt de elektrische unit, eronder de ketel. De drempel bepaalt de regelaar, op basis van temperatuur of energieprijs.
Is een hybride cv-ketel de moeite waard?
Vergeleken met alleen een ketel bespaart hij gas in de tussenseizoenen. Vergeleken met een propaanwarmtepomp die voor de winter is gebouwd kost hij twee machines, twee onderhoudsbeurten en een gascontract dat blijft, en op koude dagen verbrandt hij gas als vroeger.
Hybride warmtepomp met radiatoren?
De hybride wordt juist voorgesteld omdat de buitenunit de radiatortemperatuur niet haalt. Een propaanwarmtepomp op 70 °C haalt die zelf: daarover gaat de tip over radiatoren.
Hybride ketels, voor- en nadelen?
Voordelen: u houdt de ketel die u heeft en de beginuitgave kan lager zijn. Nadelen: twee installaties, het gas blijft, de buitenunit werkt alleen bij zacht weer, en als de ketel stukgaat staat u weer bij af.
Kan het gas er helemaal uit?
Ja: een warmtepomp gedimensioneerd op het huis, een boiler, hooguit een klein veiligheidselement. Het gascontract wordt opgezegd en het rookkanaal blijft leeg.
Zie ook: Warmtepomp in een oud huis: het kan, ook met radiatoren, als je weet wat hij gaat verbruiken · Geluid van een warmtepomp: hoeveel decibel, hoe ver van de buren en waarom hij ‘s winters luider is · Warmtepomp of pelletketel: rendement, ruimte, fijnstof en onderhoud vergeleken · Warmtepomp zonder buitenunit of in een appartement: wat echt kan · Bijverwarming bij een warmtepomp: wanneer het elektrisch element aanslaat, wat het verbruikt en wanneer het een waarschuwing is
Alle technische tips staan op de pagina van de reeks. De volgende over twee weken.
