Kocioł hybrydowy i hybrydowa pompa ciepła: czym są naprawdę i dlaczego ich nie robimy
„Kocioł hybrydowy”, „hybrydowa pompa ciepła”, „układ hybrydowy”: trzy nazwy tej samej rzeczy, kotła gazowego z elektryczną jednostką zewnętrzną obok i sterownikiem, który decyduje, które z nich włączyć. Proponuje się ją jako ostrożną drogę pośrednią: zostaw gaz, dodaj trochę pompy ciepła, a układ sam wybierze. My jej nie robimy. Nie z uprzedzenia: bo rozebrana na części hybryda to kocioł plus klimatyzator, a klimatyzator nie jest pompą ciepła zbudowaną do ogrzewania domu zimą. W tej pigułce wyjaśniamy, jak jest zbudowana, kiedy przełącza się na gaz, ile kosztuje utrzymanie dwóch urządzeń i dlaczego pompa ciepła na propan, która podaje wodę o 70 °C, czyni ją zbędną.
01
Jak zbudowany jest układ hybrydowy
Trzy elementy. Kocioł kondensacyjny, często ten, który już jest, albo nowy tej samej marki. Jednostka zewnętrzna ze sprężarką i wymiennikiem lamelowym, podłączona do wymiennika, który grzeje wodę instalacji. I sterownik, który zależnie od temperatury zewnętrznej albo ceny gazu i prądu decyduje, kto pracuje. W wersji „kompaktowej” elementy wewnętrzne mieszczą się w jednej obudowie na ścianie, a jednostka zewnętrzna stoi na zewnątrz. Nazwa sugeruje nową maszynę; w rzeczywistości to kocioł z doczepionym klimatyzatorem.
02
Jednostka zewnętrzna: w większości przypadków to klimatyzator
Jednostka zewnętrzna niemal wszystkich hybryd to agregat skraplający stworzony do chłodzenia, produkowany masowo dla klimatyzatorów i przystosowany do grzania wody. Poznać go po masie: jednostka split 8-12 kW waży 60-120 kg, pompa ciepła 7,5 kW zbudowana na zimę waży 155, jak wyjaśniamy w pigułce o klimatyzatorze i pompie ciepła. Brakujących kilogramów brakuje tam, gdzie widać to zimą. W wymienniku: lamele są gęste, bo latem szron nie istnieje; zimą, przy wilgotnym powietrzu między 0 a 7 °C, zarastają szronem w kilkadziesiąt minut i maszyna część czasu spędza na odszranianiu zamiast na grzaniu (odstęp lamel i odszranianie wyjaśniliśmy w dwóch pierwszych pigułkach). I w sprężarce: dobrana do chłodzenia, bez wtrysku pary, traci moc w miarę jak na zewnątrz robi się zimno, a przy ciepłej wodzie zatrzymuje się dużo przed 70 °C, których grzejniki żądają w najgorsze dni (pigułka o sprężarkach). To nie wada fabryczna: to maszyna, która wykonuje inny zawód.
03
Punkt, w którym przełącza się na gaz, to zły punkt
Sterownik ma próg: poniżej pewnej temperatury zewnętrznej, albo gdy sprawność jednostki elektrycznej spada poniżej jakiejś wartości, uruchamia kocioł. Próg ustawia się tam, gdzie agregat przestaje się opłacać, czyli w zimne dni. To dokładnie odwrotność tego, co potrzebne: w zimne dni, gdy dom żąda więcej ciepła, pracuje kocioł; w okresach przejściowych, gdy zapotrzebowanie to ułamek, pracuje jednostka elektryczna. Oszczędność gazu skupia się w miesiącach, w których gazu i tak spalało się mało. Kto ma hybrydę, widzi to na liczniku: w styczniu gaz idzie prawie jak dawniej.
04
Dwie instalacje, dwa przeglądy, umowa na gaz, której się nie wypowiada
Z hybrydą zostają wszystkie stałe koszty gazu: umowa z opłatą stałą nawet przy zerowym zużyciu, komin, przegląd kominiarski i książka, coroczny przegląd kotła. Do tego dochodzi przegląd pompy ciepła. Dwie maszyny, dwóch serwisantów, dwie rzeczy, które mogą się zepsuć, i sterownik, który musi je pogodzić. Cenę, najczęściej wyszukiwaną frazę po samej nazwie, trzeba czytać tak: kupuje się dwa źródła ciepła do pracy jednego, a drugie pracuje wtedy, kiedy mu pasuje.
05
Dlaczego hybryda powstała i dlaczego dziś nie jest już potrzebna
Hybryda powstała, żeby pokryć trzy ograniczenia pomp ciepła sprzed dziesięciu lat: woda nie powyżej 50-55 °C, moc załamująca się poniżej zera, stare grzejniki żądające 70 °C. Z propanem tych ograniczeń już nie ma. Nasze pompy powietrze-woda na R290 podają wodę o 70 °C, do grzejników i do ciepłej wody użytkowej, i trzymają moc także wtedy, gdy na zewnątrz jest zimno: Kita X 7,5 daje 7,5 kW przy +7 °C, 5,4 kW przy -7 i 4,3 kW przy -15, a dobiera się ją na obliczeniowy mróz regionu, nie na łagodny dzień (pigułka o doborze). Certyfikowany SCOP to 5,61 z ogrzewaniem podłogowym i SCOP 4,39 z grzejnikami przy 55 °C. Taka maszyna nie potrzebuje nikogo, kto ją zastąpi, gdy zrobi się zimno.
06
Co jest naprawdę potrzebne: jedna pompa ciepła i co najwyżej mała grzałka
Pompa ciepła na propan dobrana do domu: Kita X 7,5 lub 9 kW do mieszkań i małych domów (nasze pompy powietrze-woda). Zasobnik na ciepłą wodę. Grzejniki, które już są, jeśli dom nie traci ciepła jak sito. Z fotowoltaiką na dachu sporą część prądu robi sam dom. I, jeśli projektant tego chce, mała elektryczna grzałka bezpieczeństwa w buforze: kilka kW, które przez całą zimę są wyłączone i przydają się tylko wtedy, gdy maszyna stoi z powodu awarii. To nie jest hybryda: to instalacja elektryczna z rezerwą, jak koło zapasowe w bagażniku. Gaz nie jest potrzebny, umowę się wypowiada, komin zostaje pusty.
07
W mieszkaniach i tam, gdzie nie ma ogrodu
Klasyczny zarzut wobec pożegnania z gazem to miejsce: w mieszkaniu albo w szeregowcu pompa ciepła się nie zmieści. Temu, kto szuka hybrydy, proponujemy Kita X: porządną pompę ciepła na propan, zbudowaną na zimę, kompaktowy monoblok 7,5 lub 9 kW z certyfikowaną mocą akustyczną 53 dB(A). Stoi na zewnątrz, obok domu, i nie wprowadza do środka ani gazu, ani czynnika chłodniczego. Po stronie instalacji szafa techniczna, do zabudowy lub zewnętrzna, mieści zasobnik, pompy obiegowe i panel sterowania w miejscu szafy ściennej: kotłownia jest tam, gdzie był kocioł.
08
O co pytać tego, kto proponuje hybrydę
- Jaką maszyną jest jednostka zewnętrzna: zbudowaną do grzania wody zimą czy przystosowanym agregatem klimatyzacyjnym? Masa mówi wiele.
- Jaki odstęp mają lamele wymiennika i jak rozwiązane jest odszranianie.
- Jaką ma sprężarkę i do jakiej temperatury wody dochodzi bez kotła.
- Przy jakiej temperaturze zewnętrznej sterownik przełącza na gaz i ile godzin zimy w twojej okolicy leży poniżej tego progu.
- Ile kosztują co roku umowa na gaz, przegląd kominiarski i dwa przeglądy urządzeń.
- Czy z jedną pompą ciepła o zasilaniu 70 °C, dobraną do domu, kocioł byłby jeszcze potrzebny.
09
Najczęstsze pytania
Czym jest kocioł hybrydowy?
Kotłem gazowym z elektryczną jednostką zewnętrzną obok i sterownikiem, który wybiera, co włączyć. W większości przypadków jednostka zewnętrzna to klimatyzator przystosowany do grzania wody.
Jak działa hybrydowa pompa ciepła?
Powyżej pewnej temperatury zewnętrznej pracuje jednostka elektryczna, poniżej kocioł. Próg ustala sterownik, zależnie od temperatury albo ceny energii.
Czy kocioł hybrydowy się opłaca?
W porównaniu z samym kotłem oszczędza gaz w okresach przejściowych. W porównaniu z pompą ciepła na propan zbudowaną na zimę kosztuje dwie maszyny, dwa przeglądy i umowę na gaz, która zostaje, a w zimne dni spala gaz jak dawniej.
Hybrydowa pompa ciepła z grzejnikami?
Hybrydę proponuje się właśnie dlatego, że jednostka zewnętrzna nie osiąga temperatury grzejników. Pompa ciepła na propan przy 70 °C osiąga ją sama: piszemy o tym w pigułce o grzejnikach.
Kotły hybrydowe, za i przeciw?
Za: zostaje dotychczasowy kocioł, a wydatek początkowy może być niższy. Przeciw: dwie instalacje, gaz zostaje, jednostka zewnętrzna pracuje tylko przy łagodnej pogodzie, a gdy kocioł się zepsuje, jest się z powrotem w punkcie wyjścia.
Czy można całkiem zrezygnować z gazu?
Tak: pompa ciepła dobrana do domu, zasobnik, co najwyżej mała grzałka bezpieczeństwa. Umowę na gaz się wypowiada, a komin zostaje pusty.
Zobacz też: Pompa ciepła w starym domu: da się, także z grzejnikami, wiedząc, ile zużyje · Hałas pompy ciepła: ile decybeli, jak daleko od sąsiada i dlaczego zimą słychać ją bardziej · Pompa ciepła czy kocioł na pellet: sprawność, miejsce, pyły i obsługa w porównaniu · Pompa ciepła do mieszkania: czy się da i czy bez jednostki zewnętrznej · Grzałka w pompie ciepła: kiedy się włącza, ile zużywa i kiedy to sygnał ostrzegawczy
Wszystkie pigułki techniczne są na stronie cyklu. Następna za dwa tygodnie.
