Een bedrijfshal, loods, magazijn of werkplaats verwarmen is iets anders dan een groot huis verwarmen: de ruimte is hoog, de overheaddeuren gaan de hele dag open en het dak verliest in de winter veel warmte. Deze gids legt uit hoe u het vermogen berekent, hoeveel machines nodig zijn en welk systeem in gebruik het minst kost. En hij laat het alternatief zien dat Templari sinds 2006 in Italië bouwt: de lucht-lucht warmtepomp Kita Air, gemaakt voor hallen vanaf 300 m², die in de zomer ook koelt.
Een bedrijfshal verwarmen: het korte antwoord
- U begint bij het volume, niet bij de vierkante meters. Een hal van 7 meter hoog bevat meer dan twee keer zoveel lucht als een woning met dezelfde plattegrond: er is ongeveer 10 W/m³ nodig als de hal geïsoleerd is en 25-40 W/m³ als dat niet zo is.
- De warmte moet komen waar gewerkt wordt, in de eerste meters boven de vloer. Warme lucht stijgt naar het dak: een installatie die de lucht niet rondpompt verwarmt het plafond en laat de mensen in de kou.
- De machine kiest u op de koudste dag van de regio. De rest van de winter draait hij op half vermogen, waar hij het minst verbruikt.
- Met een lucht-lucht warmtepomp is stroom genoeg. Geen ketel, geen waterleidingen, geen gas, en in de zomer koelt dezelfde machine. Als eerste rekensom: van 150 tot 500 m² volstaat meestal één Kita Air, van 600 tot 1.000 m² twee.
Hoe u het vermogen stap voor stap berekent, leggen we uit in hoeveel kW nodig is om een bedrijfshal te verwarmen.
Waarom een bedrijfshal moeilijk te verwarmen is
- Warme lucht stijgt. Wordt ze op de vloer gemaakt en niet verdeeld, dan blijft ze onder het dak hangen, op 8 of 10 meter, waar niemand werkt. Beneden blijft het koud en de rekening loopt op.
- U rekent op het volume, niet op de plattegrond. Duizend vierkante meter met 6 meter hoogte is 6.000 kubieke meter; dezelfde duizend vierkante meter met 10 meter hoogte is 10.000. De warmtebehoefte verandert evenredig.
- De verliezen hangen af van het bouwjaar. Een hal uit de jaren zeventig met ongeïsoleerde beplating en enkel glas kan het dubbele vragen van een hal van na 2010 met sandwichpanelen.
Welke temperatuur moet een bedrijfshal hebben
Voor lichamelijk werk is 18-20 °C genoeg; waar men stilzit, bijvoorbeeld aan de controletafel of in de kantoren in de hal, is 21-23 °C nodig. De arboregels zien kou als een vorm van thermische belasting: te lage temperaturen verminderen de aandacht en de productiviteit en verhogen het aantal ongevallen. Een installatie die op de vloer gelijkmatig 19 °C houdt, zonder koude zones bij de deuren, is de basis om van te vertrekken.
De zes factoren die de installatie bepalen
- Oppervlakte en vrije hoogte onder de spanten. Dat zijn de twee getallen waar elke berekening mee begint.
- Bouwjaar, dak en wanden. Sandwichpaneel, enkele plaat, prefab beton: de verliezen verschillen een factor twee.
- Deuren en glas. Hoeveel er zijn, hoe lang ze openstaan, of er doorlopend geladen en gelost wordt.
- Werktijden. Eén ploeg, twee ploegen, stilstand in het weekend. Een installatie die na de stilstand snel weer op temperatuur is, weegt minder op de rekening dan een die aan moet blijven.
- Machines die warmte afgeven. Ovens, persen, compressoren: soms dekken ze een deel van de winterbehoefte, en in de zomer maken ze het erger.
- Het klimaat ter plaatse. De ontwerpbuitentemperatuur verschilt van de kust tot het oosten van het land, en daarmee het vermogen dat op de koudste dag nodig is.
Hoeveel kW is nodig om een bedrijfshal te verwarmen
De warmtebehoefte wordt berekend volgens de norm EN 12831, op basis van de ontwerpbuitentemperatuur, het warmteverliezende oppervlak en de gewenste binnentemperatuur. Als orde van grootte is 25 tot 40 watt per vierkante meter nodig in een recente of geïsoleerde hal, 60 tot 90 in een hal uit de jaren tachtig zonder isolatie. Een geïsoleerde hal van 1.000 m² vraagt dus ongeveer 30-40 kW op de koudste dag; dezelfde hal zonder isolatie vraagt 60-90.
Let op bij het lezen van de vermogens van de machines: wat telt voor de dimensionering is het afgegeven vermogen op de ontwerpdag, dus bij -7 °C buitenlucht, niet het vermogen dat groot in de catalogus staat bij +7 °C. De twee kolommen dienen voor verschillende dingen; de volledige methode staat in de gids over de kW voor een bedrijfshal.
Een hal van 400, 1.000 of 2.000 m² verwarmen
De vuistregel die wij aan de telefoon gebruiken is één machine per 400-500 vierkante meter, bij een normale hoogte en gemiddelde isolatie:
- 400 m²: één machine. Dat is de werkplaats of de losse loods: één buitenunit, één wandunit die warme lucht blaast, geen leidingwerk.
- 1.000 m²: twee machines, zo geplaatst dat ze de ruimte gelijkmatig dekken en ver van de deuren staan.
- 2.000 m²: vier machines. Vanaf hier is het verstandig in zones te denken, want niet de hele hal werkt op dezelfde manier.
Het is een getal om elkaar te begrijpen, geen ontwerp. Dezelfde hal van 2.000 m² uit 1975, ongeïsoleerd, past niet in vier machines: in dat geval is het eerste advies het dak aan te pakken, want een gebouw verwarmen dat zijn warmte verliest betekent twee keer betalen, eerst de grotere machine en daarna de rekening.
De systemen vergeleken
Er zijn vier systemen op de markt om een bedrijfshal te verwarmen. Geen enkel is op zich verkeerd: elk heeft een gebied waarin het werkt en een gebied waarin het te veel kost.
| Systeem | Hoe het verwarmt | Gebruikskosten | Koelt in de zomer | Gas of water nodig |
|---|---|---|---|---|
| Heteluchtkanon op gas | Verbrandt gas en blaast warme lucht | Hoog: u betaalt het gas en het rendement van de verbranding | Nee | Gas |
| Stralingsbuizen en -panelen | Straling vanaf het plafond: verwarmt mensen en voorwerpen, niet de lucht | Gemiddeld op gas, hoog bij elektrisch | Nee | Gas, of stroom bij de elektrische uitvoeringen |
| Vloerverwarming | Warm water in leidingen onder de vloer | Laag als een warmtepomp het water verwarmt | Slechts gedeeltelijk | Leidingwerk, bij de bouw te voorzien |
| Lucht-lucht warmtepomp | Warme lucht van bovenaf verdeeld door een binnenunit | Laag: met SCOP 5,15 wordt elke kWh stroom 5,15 kWh warmte | Ja, dezelfde machine | Geen van beide, alleen stroom |
Twee eerlijke kanttekeningen. Gaskanonnen zijn goedkoop in aanschaf en snel, maar in een grote hal moet u er meerdere zetten en veel modellen verbranden in de luchtstroom, met geur en droge lucht. Stralingsverwarming is de juiste keuze waar de lucht niet verwarmd kan worden, bijvoorbeeld in een hal met altijd open deuren, maar ze koelt niet en kost elektrisch veel om te draaien. Vloerverwarming is het comfortabelst, maar kan alleen bij nieuwbouw.
Welk systeem is het goedkoopst in gebruik
De vergelijking gaat over de energie die nodig is om dezelfde warmte te maken. Een hr-ketel met een rendement van 90 procent levert 0,9 kWh warmte per kWh gas. Een lucht-lucht warmtepomp met SCOP 5,15 levert 5,15 kWh warmte per kWh stroom. Bij gelijke warmteproductie halveert het primaire energieverbruik. In euro’s hangt de rekensom af van uw stroomcontract en de gasprijs: die maken we samen op basis van het werkelijke verbruik van uw hal.
Er is een tweede voordeel dat u in catalogi niet ziet. In de winter is de buitenlucht overdag in Nederland en België vaak 5 tot 10 °C: daar werkt de warmtepomp dicht bij de COP van het typeplaatje, 4,45, en daar concentreert een goed geregelde installatie haar draaiuren. Liggen er zonnepanelen op het dak, dan zijn dat ook de uren waarin ze opbrengen.
Hoe werkt een luchtverwarmer op een warmtepomp
De luchtverwarmer is de binnenunit die warme lucht blaast. Bij een lucht-lucht warmtepomp komt de warmte niet van een vlam: een compressor onttrekt ze aan de buitenlucht, ook bij vorst, en brengt ze via het koelcircuit naar binnen. De binnenunit geeft ze af met een elektronisch geregelde ventilator, stil en regelbaar, zo gericht dat de warme lucht naar beneden wordt geduwd, waar de mensen zijn, in plaats van onder het dak te blijven hangen. Geen waterleidingen, geen stookruimte, geen rookkanaal: een buitenunit, een binnenunit, de koelleiding en de stroomkabel. Daarom staat één machine in een dag, en kunt u de machine meenemen als u van hal verandert.
Het zwakke punt van deze systemen was altijd strenge kou: bij vochtige buitenlucht rond het vriespunt vriest de buitenbatterij aan en moet de machine stoppen om te ontdooien. Op de Kita Air is het ontdooien gepatenteerd en start het alleen als het nodig is: de grote warmtewisselaar en de grote ventilator zorgen voor weinig ontdooicycli, en de hal koelt niet af.
Kita Air: de warmtepomp voor bedrijfshallen vanaf 300 m²
Kita Air is de lucht-lucht warmtepomp die Templari in Abano Terme, Italië, ontwerpt en bouwt voor bedrijfshallen, magazijnen en werkplaatsen. Een buitenunit met compressor en schakelkast, een binnenunit voor wandmontage of met kanalen. De gegevens van het typeplaatje, volgens de norm EN 14511 bij 7 °C buitenlucht en 20 °C binnen:
| Model | Verwarmingsvermogen bij +7 °C | COP | Vermogen bij -7 °C |
|---|---|---|---|
| KITA AIR | 39,00 kW | 4,45 | 32,00 kW |
| KITA AIR COLD | 40,00 kW | 4,36 | 35,00 kW |
| KITA AIR PLUS | 47,00 kW | 4,20 | 42,00 kW |
Seizoensrendement volgens EN 14825: SCOP 5,15 voor de Kita Air en 5,17 voor de Plus, klasse A+++. Hij verwarmt bij elk weer en koelt tot 45 °C buitenlucht. Geluidsdruk van de buitenunit 38 dB(A) op 5 meter. Koudemiddel R32. Bediening K-Touch, ook op afstand. Alle gegevens staan in de productpagina van de Kita Air.
Wat er in de praktijk verandert ten opzichte van een klassieke installatie: geen gasaansluiting en geen leidingwerk om aan te leggen of te onderhouden; geen vorstrisico tijdens de winterstilstand, ook niet bij een lange; koude start in enkele minuten; dezelfde machine koelt in de zomer; hij past goed bij zonnepanelen omdat hij alleen stroom verbruikt. Meer dan 4.000 Kita Air geïnstalleerd en 2,4 miljoen vierkante meter geklimatiseerd, met casestudies die op de bouwplaats zijn gefotografeerd.
Hoeveel machines zijn nodig
Richtwaarde: één Kita Air per 400-500 m² om 18-20 °C te houden, afhankelijk van de hoogte, de isolatie en hoe lang de deuren openstaan. Voorbeelden:
- hal van 1.000 m²: 2 machines;
- hal van 2.000 m²: 4-5 machines;
- hal van 5.000 m²: 10-12 machines, met de binnenunits verdeeld over de beuken.
Elke machine werkt zelfstandig: is er één in onderhoud, dan draaien de andere door. Er is geen centrale ketel die, als hij uitvalt, het hele bedrijf in de kou zet. Alle machines worden vanaf één paneel bediend en gaan alleen aan in de zones waar het nodig is. Bij grote oppervlakten kunnen de machines in fasen worden bijgeplaatst.
Als er al een ketel is
Die hoeft de eerste dag niet weg. De Kita Air wordt naast de bestaande installatie geplaatst en neemt haar taak over: de ketel kan als reserve blijven staan zolang u wilt.
Het geluid
De buitenunit produceert 38 dB(A) op 5 meter afstand, minder dan een kantoor waar mensen praten. De wandunit zit op 42 dB(A) op 3 meter: in een hal in productie hoort u hem niet.
Wat kost het om een bedrijfshal te verwarmen
De kosten van een installatie zijn niet te geven zonder de hal te zien: ze hangen af van de oppervlakte, de hoogte, de isolatie, het aantal machines en wat er al is. Daarom publiceren wij geen prijslijst: de offerte berekenen we gratis op de gegevens van uw hal. Wat we moeten weten: de plaats, oppervlakte en hoogte onder de spanten, bouwjaar en daktype, hoe er nu verwarmd wordt en wat dat per jaar kost.
Een uitgewerkt voorbeeld
Hal van 2.000 m², hoogte onder de spanten 7 meter, gebouwd in 2005, dak van sandwichpanelen, werk in één ploeg, in een gebied met -7 °C ontwerpbuitentemperatuur. We beginnen bij de vier machines van de vuistregel en controleren de rekensom op het volume, 14.000 kubieke meter, en op de verliezen: met 30-35 W/m² is 60-70 kW nodig op de ontwerpdag, en dat dekken vier machines met marge, ook bij -7 °C. Zou dezelfde hal uit 1975 zijn en ongeïsoleerd, dan stijgt de behoefte naar 120-180 kW en zijn vier machines niet genoeg: het eerste advies zou dan zijn het dak aan te pakken, en daarna te dimensioneren.
De fouten die u moet vermijden
- Dimensioneren op vierkante meters en niet op volume. Twee hallen met dezelfde plattegrond en een andere hoogte hebben een andere warmtebehoefte.
- De lucht verwarmen zonder ze te verdelen. De warmte komt onder het dak terecht en op de vloer vriest u. De verdeling wordt ontworpen op de hoogte onder de spanten.
- Alleen verwarming kopen. Na twee zomers koopt u een tweede installatie om te koelen. Een omkeerbare warmtepomp doet beide met één machine.
- Niet naar het dak kijken. In een hal die twee keer zoveel verliest, kost de zuinigste installatie ter wereld toch twee keer zoveel.
- Alleen het vermogen bij +7 °C lezen. Op de koudste dag van het jaar levert de machine minder: u dimensioneert op het vermogen bij -7 °C.
Veelgestelde vragen
Wat is de goedkoopste manier om een bedrijfshal te verwarmen?
Bij gelijke warmteproductie verbruikt een lucht-lucht warmtepomp ongeveer de helft van de primaire energie van een hr-ketel: met SCOP 5,15 wordt elke kWh stroom 5,15 kWh warmte, tegenover 0,9 kWh per kWh gas.
Hoe verwarm ik een loods van 400 m²?
Met een lucht-lucht warmtepomp van ongeveer 40 kW: één machine, een buitenunit en een wandunit, zonder ketel en zonder leidingen. Is de hal oud en ongeïsoleerd, dan moet de warmtebehoefte gecontroleerd worden, want die kan verdubbelen.
Hoeveel machines zijn nodig om een bedrijfshal te verwarmen?
Richtwaarde: één Kita Air per 400-500 m² om 19 °C te houden, afhankelijk van hoogte en isolatie. Het precieze aantal geven we na de gratis berekening op de gegevens van de hal.
Hoe werkt een luchtverwarmer?
Het is de binnenunit die warme lucht blaast. Bij een warmtepomp komt de warmte uit het koelcircuit, niet van een vlam, en een elektronisch geregelde ventilator duwt ze naar beneden, waar de mensen werken.
Werkt het bij strenge vorst?
Ja: de Kita Air verwarmt bij elk weer, met een gepatenteerd ontdooisysteem dat alleen start als het nodig is, en wordt gedimensioneerd op het vermogen bij -7 °C.
Zijn er leidingen, gas of een ketel nodig?
Nee: het is een lucht-lucht systeem, alleen stroom. Geen leidingwerk, geen gasaansluiting, geen rookkanaal. Buiten- en binnenunit zijn verbonden met koelleidingen van maximaal 30 meter.
Kan dezelfde installatie in de zomer gebruikt worden?
Ja: dezelfde machine koelt de hal, tot 45 °C buitenlucht.
Geef ons de cijfers van uw hal: vierkante meters, hoogte onder de spanten en bouwjaar. U krijgt van ons het aantal machines en het vermogen: neem contact op. Meer lezen: wat een lucht-lucht warmtepomp is en de technische gegevens van de Kita Air.
