{"id":16879,"date":"2026-10-24T11:51:45","date_gmt":"2026-10-24T09:51:45","guid":{"rendered":"https:\/\/templari.com\/warmtepomp-winter-vorst\/"},"modified":"2026-10-26T12:41:54","modified_gmt":"2026-10-26T11:41:54","slug":"warmtepomp-winter-vorst","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-winter-vorst\/","title":{"rendered":"Warmtepomp in de winter: werkt hij bij vorst, tot welke temperatuur, bij -20 en -25 \u00b0C?"},"content":{"rendered":"<div id=\"aa\">\n<style>body:has(#aa){overflow:visible!important;overflow-x:clip!important}body:has(#aa) .featured-media-under-header{display:none!important}body:has(#aa) .container-wrap{padding:0!important;background:#000!important}body:has(#aa) .container-wrap .main-content,body:has(#aa) .main-content>.row,body:has(#aa) .post-area,body:has(#aa) article.post,body:has(#aa) article .inner-wrap,body:has(#aa) .post-content,body:has(#aa) .content-inner{max-width:none!important;width:100%!important;padding:0!important;margin:0!important;float:none!important}body:has(#aa) .comments-section{display:none}#aa{background:#000;color:#E9E8DD;font-family:Poppins,Arial,sans-serif;font-size:19px;line-height:1.7;-webkit-font-smoothing:antialiased}#aa *{box-sizing:border-box}#aa .hero{position:relative;min-height:58vh;display:flex;align-items:flex-end;background:#000 center\/cover no-repeat}#aa .hero:before{content:\"\";position:absolute;inset:0;background:linear-gradient(90deg,rgba(0,0,0,.9) 0%,rgba(0,0,0,.6) 55%,rgba(0,0,0,.2) 100%),linear-gradient(0deg,#000 0%,rgba(0,0,0,0) 45%)}#aa .hero .in{position:relative;max-width:1160px;margin:0 auto;padding:120px 24px 44px;width:100%}#aa .badge{display:inline-block;font-size:13px;font-weight:600;letter-spacing:.12em;text-transform:uppercase;color:#0BABE4;border:1px solid rgba(11,171,228,.5);border-radius:999px;padding:6px 16px;margin-bottom:18px;background:rgba(0,0,0,.35);-webkit-backdrop-filter:blur(8px);backdrop-filter:blur(8px)}#aa h1{font-size:clamp(32px,4.4vw,52px);line-height:1.15;font-weight:700;color:#fff!important;margin:0 0 18px;max-width:20ch}#aa .lead{font-size:20px;color:#E9E8DD!important;max-width:62ch;margin:0}#aa .subnav{position:sticky;top:76px;z-index:20;display:flex;justify-content:center;padding:14px 12px;background:transparent;pointer-events:none}#aa .subnav nav{pointer-events:auto;display:flex;gap:6px;overflow-x:auto;max-width:100%;padding:6px;border-radius:999px;background:rgba(20,20,20,.72);border:1px solid rgba(255,255,255,.14);-webkit-backdrop-filter:blur(14px);backdrop-filter:blur(14px);scrollbar-width:none}#aa .subnav a{white-space:nowrap;font-size:14px;font-weight:600;color:#E9E8DD!important;text-decoration:none!important;padding:8px 16px;border-radius:999px}#aa .subnav a.on,#aa .subnav a:hover{background:#0BABE4;color:#051822!important}#aa .sec{padding:52px 0;scroll-margin-top:150px}#aa .wrap{max-width:820px;margin:0 auto;padding:0 24px}#aa .num{font-size:13px;font-weight:600;letter-spacing:.12em;text-transform:uppercase;color:#0BABE4;margin:0 0 6px}#aa h2{font-size:clamp(28px,3.2vw,38px);line-height:1.2;font-weight:700;color:#fff!important;margin:0 0 18px}#aa p,#aa li{color:#E9E8DD!important;font-size:19px}#aa p{margin:0 0 18px}#aa a{color:#45E3FF!important;text-decoration:underline;text-underline-offset:3px}#aa ul,#aa ol{margin:0 0 18px;padding:0;list-style:none}#aa li{position:relative;padding-left:28px;margin:0 0 10px}#aa ul li:before{content:\"\";position:absolute;left:4px;top:.72em;width:9px;height:9px;border-radius:50%;background:#0BABE4}#aa figure{margin:30px 0}#aa figure img{display:block;width:auto;max-width:100%;max-height:600px;height:auto;margin:0 auto;border-radius:22px;box-shadow:0 22px 48px rgba(0,0,0,.45)}#aa figcaption{font-size:15px!important;line-height:1.5;color:#B9C6CC!important;margin-top:12px;text-align:left}#aa .chiara{background:#F5F4EE;color:#051822}#aa .chiara h2{color:#051822!important}#aa .chiara .num{color:#05587a}#aa .chiara p,#aa .chiara li{color:#1d2b33!important}#aa .chiara a{color:#05587a!important}#aa .chiara ul li:before{background:#05587a}#aa .chiara figure img{box-shadow:0 20px 44px rgba(5,24,34,.20)}#aa .chiara figcaption{color:#3C4F5A!important}#aa .chiara strong,#aa .chiara b{color:#051822}#aa table{width:100%;border-collapse:collapse;margin:0 0 20px;font-size:16px}#aa th,#aa td{padding:10px 12px;border-bottom:1px solid rgba(255,255,255,.14);text-align:left;color:inherit!important;background:transparent!important}#aa .chiara th,#aa .chiara td{border-color:rgba(5,24,34,.14)}#aa .faq .wrap{max-width:1160px;display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr) minmax(0,2fr);gap:40px}#aa details{border-bottom:1px solid rgba(255,255,255,.16);padding:18px 0}#aa .chiara details{border-color:rgba(5,24,34,.16)}#aa summary{list-style:none;cursor:pointer;font-size:19px;font-weight:600;color:#fff;display:flex;justify-content:space-between;gap:18px}#aa .chiara summary{color:#051822}#aa summary::-webkit-details-marker{display:none}#aa summary:after{content:\"+\";color:#0BABE4;font-size:26px;line-height:1;font-weight:400}#aa .chiara summary:after{color:#05587a}#aa details[open] summary:after{content:\"\\2212\"}#aa details p{margin:12px 0 0}#aa .larga,#aa .fine .wrap{max-width:1160px}@media(min-width:1000px){#aa .duo .larga{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1.1fr) minmax(0,1fr);gap:56px;align-items:start}#aa .duo.inv .testo{order:2}#aa .duo .foto{position:sticky;top:190px}#aa .duo .foto figure{margin:0 0 26px}#aa .duo .foto figure:last-child{margin-bottom:0}#aa .duo .foto img{max-height:72vh}#aa .duo.senza .larga{grid-template-columns:minmax(0,1fr) minmax(0,1.6fr)}#aa .duo.senza .testa{position:sticky;top:190px}}body:has(#aa) #header-outer{background:#000!important}#aa .fine{padding:36px 0 52px}#aa .fine p{font-size:16px}@media(max-width:820px){#aa{font-size:18px}#aa p,#aa li{font-size:18px}#aa .hero{min-height:auto}#aa .hero .in{padding:96px 20px 32px}#aa .lead{font-size:18px}#aa .sec{padding:40px 0}#aa .wrap{padding:0 20px}#aa .subnav{top:64px}#aa .faq .wrap{grid-template-columns:1fr;gap:8px}}<\/style>\n<section class=\"hero\" style=\"background-image:url(https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/p2-pompa-di-calore-casa-neve-2-5.jpg)\">\n<div class=\"in\"><span class=\"badge\">Technische tips<\/span><\/p>\n<h1>Warmtepomp in de winter: werkt hij bij vorst, tot welke temperatuur, bij -20 en -25 \u00b0C?<\/h1>\n<p class=\"lead\">Het is de vraag die elke winter terugkomt: werkt de warmtepomp als het buiten vriest? Ja. Onze lucht-water warmtepompen op propaan zijn gemaakt om onder nul te werken: propaan verdampt tot -30 \u00b0C, dus de machine werkt probleemloos tot -25 \u00b0C, en de gecertificeerde databladen van de Kita XS, SP en MP geven de waarden tot die temperatuur. Als het kouder is, verbruikt hij meer, zoals elke verwarming. Hier de cijfers: het rendement, het vermogen dat overblijft, hoeveel winteruren echt onder nul liggen en wat er gebeurt met rijp en sneeuw.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<div class=\"subnav\">\n<nav><a href=\"#s1\">Waarom hij ook verwarmt als het vriest<\/a><a href=\"#s2\">De compressor maakt het verschil<\/a><a href=\"#s3\">Wat hij levert bij vorst: de cijfers uit het datablad<\/a><a href=\"#s4\">Het vermogen daalt: daarom telt de ontwerptemperatuur<\/a><a href=\"#s5\">Hoeveel winteruren echt onder nul liggen<\/a><a href=\"#s6\">Rijp: de vijand is nul, niet -20<\/a><a href=\"#s7\">Elektrische elementen draaien nauwelijks<\/a><a href=\"#s8\">In de koudste landen van Europa is de warmtepomp normaal<\/a><a href=\"#s9\">Sneeuw en ijs: zo installeer je<\/a><a href=\"#s10\">Waar je op let als je woont waar het koud is<\/a><a href=\"#s11\">Veelgestelde vragen<\/a><\/nav>\n<\/div>\n<section id=\"s1\" class=\"sec duo\">\n<div class=\"wrap larga\">\n<div class=\"testo\">\n<p class=\"num\">01<\/p>\n<h2>Waarom hij ook verwarmt als het vriest<\/h2>\n<p>Voor ons is -25 \u00b0C bitterkoud, maar lucht van die temperatuur heeft nog warmte af te geven: het echte nulpunt van de natuurkunde ligt bij -273 \u00b0C. Warmte gaat altijd van warmer naar kouder, dus het volstaat dat het koudemiddel in de buitenbatterij kouder is dan de lucht. Propaan verdampt tot -30 \u00b0C: bij buitenlucht van -25 \u00b0C is het nog 5 graden kouder, en de warmte gaat van de lucht naar het gas. Daarna comprimeert de compressor het, de temperatuur stijgt en de warmte gaat naar het water van de installatie, zoals we uitleggen in het <a href=\"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/hoe-werkt-een-warmtepomp\/\" rel=\"noreferrer\">artikel over hoe een warmtepomp werkt<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"foto\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><picture><source media=\"(max-width: 767px)\" srcset=\"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/perche-propano-scalda-a-meno-25-nl-telefono.jpg\" \/><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/perche-propano-scalda-a-meno-25-nl.jpg\" class=\"lazyload\" alt=\"Waarom propaan ook bij -25 \u00b0C verwarmt: de lucht geeft warmte aan het gas dat verdampt bij -30 \u00b0C, de compressor brengt die naar het water\" width=\"1400\" height=\"620\" loading=\"lazy\"><noscript><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/perche-propano-scalda-a-meno-25-nl.jpg\" alt=\"Waarom propaan ook bij -25 \u00b0C verwarmt: de lucht geeft warmte aan het gas dat verdampt bij -30 \u00b0C, de compressor brengt die naar het water\" width=\"1400\" height=\"620\" loading=\"lazy\"><\/noscript><\/picture><figcaption>Waarom propaan ook bij -25 \u00b0C verwarmt: de lucht geeft warmte aan het gas dat verdampt bij -30 \u00b0C, de compressor brengt die naar het water.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"s2\" class=\"sec duo senza chiara\">\n<div class=\"wrap larga\">\n<div class=\"testa\">\n<p class=\"num\">02<\/p>\n<h2>De compressor maakt het verschil<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"testo\">\n<p>Niet elke machine die warmte uit de lucht haalt, is gemaakt voor de kou. Compressoren van airco&#8217;s werken meestal tot -10\/-15 \u00b0C verdampingstemperatuur; die van warmtepompen zijn robuuster, liefst scroll, en halen -30\/-35 \u00b0C. Onder nul moet de compressor een drukverschil aan dat ongeveer dubbel zo groot is als in een airco, en daarvoor is een steviger mechaniek nodig. We leggen het uit in het <a href=\"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/airco-of-warmtepomp-verschil\/\" rel=\"noreferrer\">artikel airco of warmtepomp<\/a> en in dat <a href=\"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-compressor-rotatie-of-scroll\/\" rel=\"noreferrer\">over compressoren<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"s3\" class=\"sec duo\">\n<div class=\"wrap larga\">\n<div class=\"testo\">\n<p class=\"num\">03<\/p>\n<h2>Wat hij levert bij vorst: de cijfers uit het datablad<\/h2>\n<p>Neem de Kita SP 10 en zijn vollastdatablad volgens UNI EN 14511-2. Met water van 35 \u00b0C, de temperatuur van vloerverwarming, haalt hij COP 5,44 bij +7 \u00b0C, COP 3,52 bij -7 \u00b0C, COP 2,86 bij -15 \u00b0C en COP 2,12 bij -25 \u00b0C. Met water van 55 \u00b0C, de temperatuur van radiatoren, gaat hij van COP 3,53 bij +7 \u00b0C naar COP 1,53 bij -25 \u00b0C. Ook op de koudste dag levert elke kWh stroom dus 1,5 tot 2 kWh warmte; een elektrisch element levert 1. Hij verbruikt meer, maar blijft goedkoper dan een elektrisch kacheltje. Wat COP betekent, staat in het <a href=\"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/cop-warmtepomp\/\" rel=\"noreferrer\">artikel over COP<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"foto\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><picture><source media=\"(max-width: 767px)\" srcset=\"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/cop-sotto-zero-sp10-nl-telefono.jpg\" \/><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/cop-sotto-zero-sp10-nl.jpg\" class=\"lazyload\" alt=\"De COP van de Kita SP 10 van +12 tot -25 \u00b0C, met water van 35 en 55 \u00b0C: ook bij -25 \u00b0C blijft hij boven het elektrisch element\" width=\"1400\" height=\"741\" loading=\"lazy\"><noscript><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/cop-sotto-zero-sp10-nl.jpg\" alt=\"De COP van de Kita SP 10 van +12 tot -25 \u00b0C, met water van 35 en 55 \u00b0C: ook bij -25 \u00b0C blijft hij boven het elektrisch element\" width=\"1400\" height=\"741\" loading=\"lazy\"><\/noscript><\/picture><figcaption>De COP van de Kita SP 10 van +12 tot -25 \u00b0C, met water van 35 en 55 \u00b0C: ook bij -25 \u00b0C blijft hij boven het elektrisch element.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"s4\" class=\"sec duo chiara inv\">\n<div class=\"wrap larga\">\n<div class=\"testo\">\n<p class=\"num\">04<\/p>\n<h2>Het vermogen daalt: daarom telt de ontwerptemperatuur<\/h2>\n<p>Met koudere lucht verliest de machine niet alleen rendement, maar ook vermogen. Met water van 35 \u00b0C levert de SP 10 10,0 kW bij +7 \u00b0C, 7,36 kW bij -7 \u00b0C en 4,37 kW bij -25 \u00b0C: 44%. Hetzelfde geldt voor de MP 16, van 15,04 naar 6,68 kW, en voor de XS 9, van 9,00 naar 3,70 kW. Daarom kies je de machine op het vermogen bij de ontwerptemperatuur van de plek, niet op het nominale vermogen, zoals we uitleggen in het <a href=\"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-nominaal-en-nuttig-vermogen\/\" rel=\"noreferrer\">artikel over nuttig vermogen<\/a>. De ontwerptemperatuur hangt af van de plek en staat in de nationale norm; in Itali\u00eb ligt hij rond -5 \u00b0C in de vlakte en bereikt hij -15 \u00b0C en lager in de bergen. Hoe je dimensioneert, staat in het <a href=\"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-inverter-dimensionering-half-vermogen\/\" rel=\"noreferrer\">artikel over dimensionering<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"foto\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><picture><source media=\"(max-width: 767px)\" srcset=\"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/potenza-sotto-zero-kita-nl-telefono.jpg\" \/><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/potenza-sotto-zero-kita-nl.jpg\" class=\"lazyload\" alt=\"Vollastvermogen van de Kita XS 9, SP 10 en MP 16 met water van 35 \u00b0C, van +7 tot -25 \u00b0C\" width=\"1400\" height=\"773\" loading=\"lazy\"><noscript><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/potenza-sotto-zero-kita-nl.jpg\" alt=\"Vollastvermogen van de Kita XS 9, SP 10 en MP 16 met water van 35 \u00b0C, van +7 tot -25 \u00b0C\" width=\"1400\" height=\"773\" loading=\"lazy\"><\/noscript><\/picture><figcaption>Vollastvermogen van de Kita XS 9, SP 10 en MP 16 met water van 35 \u00b0C, van +7 tot -25 \u00b0C.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"s5\" class=\"sec duo\">\n<div class=\"wrap larga\">\n<div class=\"testo\">\n<p class=\"num\">05<\/p>\n<h2>Hoeveel winteruren echt onder nul liggen<\/h2>\n<p>De Europese energielabels gebruiken drie referentieklimaten, elk met de uren van een typische winter verdeeld per temperatuur (Verordening (EU) 811\/2013). In het gemiddelde klimaat, Straatsburg, heeft de winter 4.910 stookuren: 686 liggen onder nul, 14%; die bij -7 \u00b0C of kouder zijn 73, 1,5%; onder -10 \u00b0C geen. In het koudere klimaat, Helsinki, zijn het er 6.446: 2.426 onder nul, 38%; 370 bij -10 \u00b0C of kouder, 5,7%; bij -20 \u00b0C of kouder 20 in het hele jaar. De jaarrekening wordt dus bepaald door de uren tussen 0 en +10 \u00b0C, als de COP hoog is. De uren bij -20 \u00b0C tellen voor het vermogen, niet voor de rekening.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"foto\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><picture><source media=\"(max-width: 767px)\" srcset=\"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ore-sotto-zero-clima-europeo-nl-telefono.jpg\" \/><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ore-sotto-zero-clima-europeo-nl.jpg\" class=\"lazyload\" alt=\"De uren van het Europese stookseizoen per buitentemperatuur, gemiddeld en kouder klimaat. In paars de zone waar zich de meeste rijp vormt\" width=\"1400\" height=\"1025\" loading=\"lazy\"><noscript><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ore-sotto-zero-clima-europeo-nl.jpg\" alt=\"De uren van het Europese stookseizoen per buitentemperatuur, gemiddeld en kouder klimaat. In paars de zone waar zich de meeste rijp vormt\" width=\"1400\" height=\"1025\" loading=\"lazy\"><\/noscript><\/picture><figcaption>De uren van het Europese stookseizoen per buitentemperatuur, gemiddeld en kouder klimaat. In paars de zone waar zich de meeste rijp vormt.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"s6\" class=\"sec duo chiara inv\">\n<div class=\"wrap larga\">\n<div class=\"testo\">\n<p class=\"num\">06<\/p>\n<h2>Rijp: de vijand is nul, niet -20<\/h2>\n<p>Onder nul vormt zich rijp op de buitenbatterij, en de machine moet die af en toe ontdooien. Experimenteel onderzoek laat zien dat er de meeste rijp ontstaat als de lucht rond 0 \u00b0C ligt en vochtig is: een studie uit 2008 vindt het maximum rond 0 \u00b0C, een uit 2014, uitgevoerd tussen -18 en +6 \u00b0C bij 70-90% vochtigheid, tussen -3 en +3 \u00b0C. Bij lucht van -15 \u00b0C, veel droger, ontstaat er minder. Daarom tellen twee dingen: de afstand tussen de lamellen van de batterij, die groot moet zijn zodat de rijp hem niet snel dichtzet, zoals we uitleggen in het <a href=\"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-lamelafstand-ontdooien\/\" rel=\"noreferrer\">artikel over lamellen<\/a>, en een ontdooiing die start als het nodig is en niet op tijd, zoals in het <a href=\"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-ontdooien-op-tijd-of-op-aanvraag\/\" rel=\"noreferrer\">artikel over ontdooien<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"foto\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/batteria-pompa-di-calore-inverno-brina.jpg\" class=\"lazyload\" alt=\"De batterij van een van onze warmtepompen in de winter: rijp ontstaat vooral rond 0 \u00b0C, bij vochtige lucht\" width=\"1600\" height=\"1200\" loading=\"lazy\"><noscript><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/batteria-pompa-di-calore-inverno-brina.jpg\" alt=\"De batterij van een van onze warmtepompen in de winter: rijp ontstaat vooral rond 0 \u00b0C, bij vochtige lucht\" width=\"1600\" height=\"1200\" loading=\"lazy\"><\/noscript><figcaption>De batterij van een van onze warmtepompen in de winter: rijp ontstaat vooral rond 0 \u00b0C, bij vochtige lucht.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"s7\" class=\"sec duo senza\">\n<div class=\"wrap larga\">\n<div class=\"testa\">\n<p class=\"num\">07<\/p>\n<h2>Elektrische elementen draaien nauwelijks<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"testo\">\n<p>Veel mensen zijn bang dat in de winter het elektrisch element het werk doet in plaats van de warmtepomp. Metingen in de praktijk zeggen iets anders. Het Fraunhofer ISE, het Duitse instituut voor zonne-energiesystemen, heeft vier jaar lang 77 warmtepompen gemeten in woningen voor een tot drie gezinnen, ook oude: de lucht-water warmtepompen haalden gemiddeld een seizoensrendement van 3,4, tussen 2,6 en 4,9, en de elementen dekten maar 1,3% van de stroom. Het instituut wijst er zelf op dat de gemeten winters zacht waren. Met een machine van de juiste maat blijft het element een reserve en is een ketel ernaast niet nodig: we leggen het uit in het <a href=\"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/hybride-warmtepomp-hybride-cv-ketel\/\" rel=\"noreferrer\">artikel over hybride<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"s8\" class=\"sec duo chiara inv\">\n<div class=\"wrap larga\">\n<div class=\"testo\">\n<p class=\"num\">08<\/p>\n<h2>In de koudste landen van Europa is de warmtepomp normaal<\/h2>\n<p>Als warmtepompen niet zouden werken bij kou, hadden de noordelijke landen ze niet gekozen. Noorwegen, Zweden en Finland hebben het koudste klimaat van Europa en ook de meeste warmtepompen per huishouden: meer dan 40 per 100 huishoudens in elk van de drie, en Noorwegen kwam in 2020 op 60 per 100. Veel zijn lucht-lucht, maar de conclusie blijft: waar de kou echt is, wordt al tientallen jaren met de warmtepomp verwarmd.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"foto\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/pompa-di-calore-monoblocco-neve.jpg\" class=\"lazyload\" alt=\"Twee van onze lucht-water warmtepompen in de sneeuw, verhoogd van de grond\" width=\"1600\" height=\"1200\" loading=\"lazy\"><noscript><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/pompa-di-calore-monoblocco-neve.jpg\" alt=\"Twee van onze lucht-water warmtepompen in de sneeuw, verhoogd van de grond\" width=\"1600\" height=\"1200\" loading=\"lazy\"><\/noscript><figcaption>Twee van onze lucht-water warmtepompen in de sneeuw, verhoogd van de grond.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"s9\" class=\"sec duo senza\">\n<div class=\"wrap larga\">\n<div class=\"testa\">\n<p class=\"num\">09<\/p>\n<h2>Sneeuw en ijs: zo installeer je<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"testo\">\n<p>Bij sneeuw telt hoe de machine is geplaatst. Hij moet verhoogd van de grond staan, op een sokkel, zodat de sneeuw de batterij niet bereikt en het ontdooiwater kan weglopen: blijft het onder de machine staan, dan bevriest het tot een blok ijs. Voor en achter is vrije ruimte nodig zodat de lucht kan passeren. De machine wordt niet afgedekt, en rijp wordt niet met de hand verwijderd: die smelt vanzelf met het ontdooien.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"s10\" class=\"sec duo senza chiara\">\n<div class=\"wrap larga\">\n<div class=\"testa\">\n<p class=\"num\">10<\/p>\n<h2>Waar je op let als je woont waar het koud is<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"testo\">\n<p>Drie dingen. De ontwerptemperatuur van je woonplaats en de warmteverliesberekening, die zeggen hoeveel kW er op de koudste dag nodig is. Het vermogen dat de machine bij die temperatuur levert, afgelezen in het datablad, niet het nominale. De watertemperatuur die de installatie nodig heeft: met vloerverwarming blijft de COP ook onder nul hoog, met radiatoren is een machine nodig die 70 \u00b0C haalt, zoals we uitleggen in het <a href=\"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-oud-huis\/\" rel=\"noreferrer\">artikel over het oude huis<\/a>. Woont u in de bergen of in een koud land en wilt u weten welke machine u nodig hebt en wat die verbruikt, <a href=\"https:\/\/templari.com\/nl\/contact\/\" rel=\"noreferrer\">vraag ons om informatie<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"s11\" class=\"sec faq\">\n<div class=\"wrap\">\n<div>\n<p class=\"num\">11<\/p>\n<h2>Veelgestelde vragen<\/h2>\n<\/div>\n<div>\n<details>\n<summary>Tot welke buitentemperatuur werkt een warmtepomp?<\/summary>\n<p>Dat hangt af van de machine. Onze lucht-water warmtepompen op propaan werken tot -25 \u00b0C: de gecertificeerde databladen van de Kita XS, SP en MP geven vermogen en COP tot die temperatuur. Propaan verdampt tot -30 \u00b0C.<\/p>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Werkt een warmtepomp bij vorst?<\/summary>\n<p>Ja. Ook bij -25 \u00b0C heeft de lucht warmte af te geven, omdat het koudemiddel in de batterij kouder is. De Kita SP 10 met water van 35 \u00b0C haalt COP 3,52 bij -7 \u00b0C en COP 2,12 bij -25 \u00b0C.<\/p>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Hoeveel verbruikt een warmtepomp als het erg koud is?<\/summary>\n<p>Meer, omdat de COP daalt: met water van 55 \u00b0C gaat de SP 10 van COP 3,53 bij +7 \u00b0C naar COP 1,53 bij -25 \u00b0C. Ook dan levert elke kWh stroom 1,5 kWh warmte, tegen 1 voor een elektrisch element.<\/p>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Verliest een warmtepomp vermogen bij kou?<\/summary>\n<p>Ja: bij -25 \u00b0C levert hij ongeveer 41-44% van zijn vermogen bij +7 \u00b0C. Daarom kies je op het vermogen bij de ontwerptemperatuur van de plek, niet op het nominale vermogen.<\/p>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Hoeveel uren per jaar liggen onder nul?<\/summary>\n<p>In het Europese gemiddelde referentieklimaat 14% van de stookuren, in het koudere klimaat van Helsinki 38%. Bij -20 \u00b0C of kouder, zelfs in Helsinki, 20 uur per jaar.<\/p>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Is een elektrisch element of een reserveketel nodig?<\/summary>\n<p>Niet bij de juiste maat. In de metingen van het Fraunhofer ISE bij 77 installaties dekten de elementen 1,3% van de stroom. Hooguit een klein element als reserve.<\/p>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Wat gebeurt er bij sneeuw en ijs?<\/summary>\n<p>De machine moet verhoogd van de grond staan, zodat sneeuw de batterij niet afsluit en het ontdooiwater kan weglopen. Rijp smelt vanzelf: die verwijder je niet met de hand en de machine wordt niet afgedekt.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class=\"fine chiara\">\n<div class=\"wrap\">\n<p class=\"tpl-vedi-anche\"><strong>Zie ook:<\/strong> <a href=\"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/geluid-warmtepomp\/\" rel=\"noreferrer\">Geluid van een warmtepomp: hoeveel decibel, hoe ver van de buren en waarom hij &#8216;s winters luider is<\/a> \u00b7 <a href=\"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-ijs-damp-condenswater\/\" rel=\"noreferrer\">Warmtepomp met ijs, damp of water eronder: wat normaal is en wanneer je de service belt<\/a> \u00b7 <a href=\"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/bodemwarmtepomp-of-luchtwarmtepomp\/\" rel=\"noreferrer\">Bodemwarmtepomp of luchtwarmtepomp: verbruik, kosten en levensduur vergeleken<\/a><\/p>\n<p><em>Alle technische tips staan op de <a href=\"https:\/\/templari.com\/nl\/technische-tips\/\" rel=\"noreferrer\">pagina van de rubriek<\/a>.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<\/div>\n<p><script>(function(){var a=[].slice.call(document.querySelectorAll('#aa .subnav a')),n=document.querySelector('#aa .subnav'),h=document.getElementById('header-outer');function u(){if(n&&h)n.style.top=Math.max(0,h.getBoundingClientRect().bottom)+'px';var y=window.scrollY+200,c=null;a.forEach(function(l){var s=document.querySelector(l.getAttribute('href'));if(s&&s.offsetTop<=y)c=l});a.forEach(function(l){l.classList.toggle('on',l===c)});if(c&#038;&#038;c!==u.c){u.c=c;c.parentNode.scrollTo({left:c.offsetLeft-20,behavior:'smooth'})}}window.addEventListener('scroll',function(){u();setTimeout(u,400)},{passive:true});u()})();<\/script><script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\": \"https:\/\/schema.org\", \"@type\": \"FAQPage\", \"mainEntity\": [{\"@type\": \"Question\", \"name\": \"Tot welke buitentemperatuur werkt een warmtepomp?\", \"acceptedAnswer\": {\"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Dat hangt af van de machine. Onze lucht-water warmtepompen op propaan werken tot -25 \\u00b0C: de gecertificeerde databladen van de Kita XS, SP en MP geven vermogen en COP tot die temperatuur. Propaan verdampt tot -30 \\u00b0C.\"}}, {\"@type\": \"Question\", \"name\": \"Werkt een warmtepomp bij vorst?\", \"acceptedAnswer\": {\"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Ja. Ook bij -25 \\u00b0C heeft de lucht warmte af te geven, omdat het koudemiddel in de batterij kouder is. De Kita SP 10 met water van 35 \\u00b0C haalt COP 3,52 bij -7 \\u00b0C en COP 2,12 bij -25 \\u00b0C.\"}}, {\"@type\": \"Question\", \"name\": \"Hoeveel verbruikt een warmtepomp als het erg koud is?\", \"acceptedAnswer\": {\"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Meer, omdat de COP daalt: met water van 55 \\u00b0C gaat de SP 10 van COP 3,53 bij +7 \\u00b0C naar COP 1,53 bij -25 \\u00b0C. Ook dan levert elke kWh stroom 1,5 kWh warmte, tegen 1 voor een elektrisch element.\"}}, {\"@type\": \"Question\", \"name\": \"Verliest een warmtepomp vermogen bij kou?\", \"acceptedAnswer\": {\"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Ja: bij -25 \\u00b0C levert hij ongeveer 41-44% van zijn vermogen bij +7 \\u00b0C. Daarom kies je op het vermogen bij de ontwerptemperatuur van de plek, niet op het nominale vermogen.\"}}, {\"@type\": \"Question\", \"name\": \"Hoeveel uren per jaar liggen onder nul?\", \"acceptedAnswer\": {\"@type\": \"Answer\", \"text\": \"In het Europese gemiddelde referentieklimaat 14% van de stookuren, in het koudere klimaat van Helsinki 38%. Bij -20 \\u00b0C of kouder, zelfs in Helsinki, 20 uur per jaar.\"}}, {\"@type\": \"Question\", \"name\": \"Is een elektrisch element of een reserveketel nodig?\", \"acceptedAnswer\": {\"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Niet bij de juiste maat. In de metingen van het Fraunhofer ISE bij 77 installaties dekten de elementen 1,3% van de stroom. Hooguit een klein element als reserve.\"}}, {\"@type\": \"Question\", \"name\": \"Wat gebeurt er bij sneeuw en ijs?\", \"acceptedAnswer\": {\"@type\": \"Answer\", \"text\": \"De machine moet verhoogd van de grond staan, zodat sneeuw de batterij niet afsluit en het ontdooiwater kan weglopen. Rijp smelt vanzelf: die verwijder je niet met de hand en de machine wordt niet afgedekt.\"}}]}<\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Technische tips Warmtepomp in de winter: werkt hij bij vorst, tot welke temperatuur, bij -20 en -25 \u00b0C? Het is de vraag die elke winter terugkomt: werkt de warmtepomp als&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":14401,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","footnotes":""},"categories":[208],"tags":[],"class_list":["post-16879","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-technische-tips"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Warmtepomp in de winter: tot welke temperatuur werkt hij<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Warmtepomp in de winter: een lucht-water warmtepomp op propaan werkt bij vorst, onze databladen gaan tot -25 \u00b0C. Rendement, vermogen, rijp en sneeuw.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-winter-vorst\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Warmtepomp in de winter: tot welke temperatuur werkt hij\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Warmtepomp in de winter: een lucht-water warmtepomp op propaan werkt bij vorst, onze databladen gaan tot -25 \u00b0C. Rendement, vermogen, rijp en sneeuw.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-winter-vorst\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Templari\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-24T09:51:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-26T11:41:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/p2-pompa-di-calore-casa-neve-2-5.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"639\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Templari Admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Templari Admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minuten\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Warmtepomp in de winter: tot welke temperatuur werkt hij","description":"Warmtepomp in de winter: een lucht-water warmtepomp op propaan werkt bij vorst, onze databladen gaan tot -25 \u00b0C. Rendement, vermogen, rijp en sneeuw.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-winter-vorst\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Warmtepomp in de winter: tot welke temperatuur werkt hij","og_description":"Warmtepomp in de winter: een lucht-water warmtepomp op propaan werkt bij vorst, onze databladen gaan tot -25 \u00b0C. Rendement, vermogen, rijp en sneeuw.","og_url":"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-winter-vorst\/","og_site_name":"Templari","article_published_time":"2026-10-24T09:51:45+00:00","article_modified_time":"2026-10-26T11:41:54+00:00","og_image":[{"width":1600,"height":639,"url":"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/p2-pompa-di-calore-casa-neve-2-5.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Templari Admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschreven door":"Templari Admin","Geschatte leestijd":"8 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-winter-vorst\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-winter-vorst\/"},"author":{"name":"Templari Admin","@id":"https:\/\/templari.com\/nl\/#\/schema\/person\/48abcdf90f9b7b3bd2227e6d67fc2a57"},"headline":"Warmtepomp in de winter: werkt hij bij vorst, tot welke temperatuur, bij -20 en -25 \u00b0C?","datePublished":"2026-10-24T09:51:45+00:00","dateModified":"2026-10-26T11:41:54+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-winter-vorst\/"},"wordCount":1666,"image":{"@id":"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-winter-vorst\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/p2-pompa-di-calore-casa-neve-2-5.jpg","articleSection":["Technische tips"],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-winter-vorst\/","url":"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-winter-vorst\/","name":"Warmtepomp in de winter: tot welke temperatuur werkt hij","isPartOf":{"@id":"https:\/\/templari.com\/nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-winter-vorst\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-winter-vorst\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/p2-pompa-di-calore-casa-neve-2-5.jpg","datePublished":"2026-10-24T09:51:45+00:00","dateModified":"2026-10-26T11:41:54+00:00","author":{"@id":"https:\/\/templari.com\/nl\/#\/schema\/person\/48abcdf90f9b7b3bd2227e6d67fc2a57"},"description":"Warmtepomp in de winter: een lucht-water warmtepomp op propaan werkt bij vorst, onze databladen gaan tot -25 \u00b0C. Rendement, vermogen, rijp en sneeuw.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-winter-vorst\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-winter-vorst\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-winter-vorst\/#primaryimage","url":"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/p2-pompa-di-calore-casa-neve-2-5.jpg","contentUrl":"https:\/\/templari.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/p2-pompa-di-calore-casa-neve-2-5.jpg","width":1600,"height":639,"caption":"Templari lucht-water warmtepomp voor een huis in de sneeuw"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/templari.com\/nl\/news\/warmtepomp-winter-vorst\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/templari.com\/nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Warmtepomp in de winter: werkt hij bij vorst, tot welke temperatuur, bij -20 en -25 \u00b0C?"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/templari.com\/nl\/#\/schema\/person\/48abcdf90f9b7b3bd2227e6d67fc2a57","name":"Templari Admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9f5f0005755bddc0e66d18c21bde62cb7ac725c3e4a3cb7dcbdf3c1cfce63f21?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9f5f0005755bddc0e66d18c21bde62cb7ac725c3e4a3cb7dcbdf3c1cfce63f21?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9f5f0005755bddc0e66d18c21bde62cb7ac725c3e4a3cb7dcbdf3c1cfce63f21?s=96&d=mm&r=g","caption":"Templari Admin"}}]}},"permalink_manager":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/templari.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16879","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/templari.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/templari.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/templari.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/templari.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16879"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/templari.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16879\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/templari.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14401"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/templari.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16879"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/templari.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16879"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/templari.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16879"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}