Warmtepomp 1 fase of 3 fase: welke aansluiting je nodig hebt
„Warmtepomp 1 fase of 3 fase” wordt in Nederland 70 keer per maand gezocht. Het korte antwoord: 1 fase past alleen bij kleine toestellen, en ook dan is het niet de beste keuze. Voor een huis dat overstapt op een warmtepomp raden we 3 fase aan.
01
1 fase en 3 fase: het verschil
Met 1 fase komt er één fase van 230 V het huis in, met 3 fase drie fasen met 400 V ertussen. Hetzelfde vermogen verdeelt zich bij 3 fase over drie draden. Een van onze warmtepompen van 12 kW levert bij -7 °C en radiatorwater van 55 °C 10,09 kW bij COP 2,06: hij neemt 4,9 kW op. Op 1 fase is dat 21 A op één fase, op 3 fase 7 A per fase. Wat een warmtepomp per jaar verbruikt, staat in het artikel over het verbruik.
02
Welke aansluiting een huis in Nederland heeft
Veel huizen in Nederland hebben 1 fase: 1×25 A geeft ongeveer 5,7 kW, 1×35 A ongeveer 8 kW, 3×25 A ongeveer 17,3 kW; 3×25 A is sinds ongeveer 2011 standaard in nieuwbouw (RVO). Volgens de Netcode is de aansluiting boven 5,75 kVA gelijktijdig vermogen driefasig. Overstappen van 1 fase naar 3×25 A kost bij Liander 304,22 euro inclusief btw (2026); in gebieden met netcongestie kan er een wachtlijst zijn.
03
Aan het eind van de kabel zakt de spanning
Een huis dicht bij het trafostation heeft geen problemen. Hoe verder weg, hoe meer de kabel telt: een groot verbruik op één fase trekt de spanning van die fase omlaag en brengt het driefasennet uit balans. Het geval van een van ons: het laatste huis aan de kabel, 1.500 meter van het trafostation, kabels van vijftig jaar oud, en aan de kabel warmtepompen, airco’s, elektrische fornuizen en zonnepanelen. Overdag duwen terugleverende zonnepanelen de spanning omhoog, ’s avonds trekt het verbruik hem omlaag: op één fase liep hij van 192 tot 253 V. De norm EN 50160 vraagt 207-253 V gedurende 95% van de tijd en nooit onder 195,5 V. Opgelost met 3 fase, met de verbruikers over de drie fasen verdeeld. Zonnepanelen en warmtepomp samen staan in het artikel over zonnepanelen.
04
1 fase past alleen bij kleine toestellen
Kleine warmtepompen bestaan ook op 1 fase. De beste keuze is dat niet: alle stroom loopt over één draad, de spanning van die fase zakt en de aansluiting wordt krap voor de rest van het huis. Wie overstapt op een warmtepomp, neemt vaak ook een inductiekookplaat, zonnepanelen en soms een elektrische auto: op 3 fase verdelen die verbruikers zich. Onze toestellen vanaf 18 kW zijn alleen 3 fase.
05
Is 3 fase de moeite waard?
Als de verzwaring een paar honderd euro kost, tot ongeveer 1.000 euro, is 3 fase zonder twijfel de moeite waard. Je vraagt het aan via mijnaansluiting.nl, de netbeheerder legt het aan; in huis brengt een elektricien de drie fasen naar de meterkast en de machine. Voor een advies over je huis, vraag ons om informatie.
06
Veelgestelde vragen
Warmtepomp op 1 fase of 3 fase?
Op 3 fase als het kan: de stroom verdeelt zich over drie draden, de spanning zakt minder en de aansluiting blijft vrij voor koken en verlichting. 1 fase past bij kleine toestellen.
Hoeveel vermogen geeft een 1-fase-aansluiting?
1×25 A geeft ongeveer 5,7 kW en 1×35 A ongeveer 8 kW; 3×25 A geeft ongeveer 17,3 kW (RVO).
Wat kost overstappen naar 3×25 A?
Bij Liander 304,22 euro inclusief btw (2026), zonder kabel en meterkast. Tot ongeveer 1.000 euro is het zonder twijfel de moeite waard.
Waarom zakt ’s avonds de spanning?
Als het huis ver van het trafostation ligt, trekken de verbruikers op dezelfde fase de spanning omlaag; overdag duwen terugleverende zonnepanelen hem omhoog. Op 3 fase verdelen de verbruikers zich.
Hoeveel stroom trekt een warmtepomp van 12 kW?
Ons toestel van 12 kW neemt bij -7 °C met water van 55 °C 4,9 kW op: ongeveer 21 A op 1 fase, ongeveer 7 A per fase op 3 fase.
Alle technische tips staan op de pagina van de rubriek.
